Nvidia, pazar günü yaptığı açıklamada, bir medya haberinde CEO Jensen Huang’ın Çinli bir iş insanıyla yakın ilişki yaşadığı ve bu kişinin Pekin’e bilgi aktardığı öne sürülmesi üzerine yönetim kurulunun Huang’ın yabancı bir istihbarat faaliyetinin hedefi olup olmadığını incelediğini duyurdu.
Huang ise çalışanlara gönderdiği mesajda eşini aldattığını belirterek eylemlerinin “tam sorumluluğunu” üstlendiğini söyledi. Nvidia, CEO’nun şirketi kesintisiz biçimde yönetmeye devam etmeye kararlı olduğunu açıkladı.
Analistlere göre gelişmeler, yapay zeka patlamasının sürdürülebilirliğine dair endişelerle zaten sert biçimde düşen çip üreticisinin hisselerini baskı altına alabilir ve Huang’ın kurucu ortağı olduğu şirketteki geleceğine dair soru işaretleri yaratabilir.
New York Times geçen ay, Huang’ın, Singapur merkezli Megaspeed’in eski yöneticisi Alice Huang ile ilişki yaşadığını yazmıştı. Aralarında akrabalık bulunmayan Alice Huang’ın ABD’li yetkililerce soruşturulduğu ve Çin istihbaratının unsuru olduğu sonucuna varıldığı belirtilmişti.
ABD’li yetkililer, Nvidia’dan yapay zeka çipi satın alan Megaspeed’i de mercek altına almıştı. Şirketin, Çin’e sevkiyatı yasak olan gelişmiş yapay zeka çiplerine Pekin’in erişmesine yardımcı olduğu şüphesi bulunuyor.
Nvidia açıklamasında şunları söyledi: “NVIDIA Yönetim Kurulu, kurucu ve CEO Jensen Huang’ın yabancı bir istihbarat faaliyetinin hedefi olduğuna dair son haberler ışığında bağımsız bir soruşturma başlatıyor. Soruşturmayı, dış bağımsız hukuk danışmanlarının desteğiyle bağımsız yönetim kurulu üyelerinden oluşan bir komite yürütecek.”
Şirket, yönetim kurulunun ABD’nin ulusal güvenliğinin ya da Nvidia’nın sırlarının tehlikeye girdiğine inanmak için bir nedeni olmadığını, ancak incelemenin mevcut tüm bilgileri kapsayacağını belirtti. Yönetim kurulunun CEO’ya ve yönetim ekibine güvendiğini de ekleyen Nvidia, Huang’ın incelemeyi tam olarak desteklediğini ve sürece iş birliği yapmayı taahhüt ettiğini aktardı.
ABD Başkanı Donald Trump pazar günü Huang ile bu iddialar hakkında konuşmadığını söyledi, ancak onu “iyi bir insan” olarak niteledi. Trump, “Umarım her şey yolundadır. İnanılmaz bir iş çıkardı” dedi.
Trump, bilgilendirildiği istihbarat doğrultusunda harekete geçmesi gerekip gerekmediği sorulduğunda ise şöyle yanıt verdi: “Hayır, öyle düşünmüyorum. Bence onurlu bir adam. Muhtemelen bunun bir açıklaması vardır. Dinlemek gerekir.”
New York Times, Trump’ın istihbarat bulguları hakkında yaklaşık bir yıl önce bilgilendirildiğini ve bu bilgiyle bir şey yapmamayı tercih ettiğini yazmıştı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, akşam saatlerinde gazetecilerin sorusu üzerine Huang hakkında yorum yapmayı reddetti. Çin Dışişleri Bakanlığı ise Reuters’ın yorum talebine hemen yanıt vermedi.
Huang pazar günü “Nvidia’yı korumaya ve Amerika’nın ulusal güvenliğini desteklemeye kararlı” olduğunu söyledi.
Megaspeed ise mesai saatleri dışında gelen yorum talebine hemen yanıt vermedi.
NVIDIA ÜZERİNDEKİ BASKI ARTIYOR
Soruşturma, yatırımcıların, Nvidia’yı dünyanın en değerli şirketlerinden biri haline getiren yapay zeka pazarının sürdürülebilirliğine ilişkin belirsizlikler nedeniyle zaten geri çekildiği bir döneme denk geliyor.
4,5 trilyon dolar değerindeki çip üreticisinin hisseleri, yapay zeka harcamalarının hızına dair endişelerle tetiklenen teknoloji piyasasındaki genel çöküş sırasında bu yılki tüm kazançlarını geri verdi.
Otuz yılı aşkın süredir Nvidia’yı yöneten Huang, şirketin yapay zeka çiplerinde başlıca tedarikçi konumuna yükselmesinde merkezi rol oynadı.
Yorkville Ives & Co. ortağı ve genel müdürü Dan Ives, “Yönetim kurulu soruşturmasının sonucuna bağlı olarak Jensen’in CEO’luktan uzaklaştırılma riski açıkça var. Nvidia’nın küresel hikâyesi ve stratejisi açısından bu kadar önemli olduğu için bu durum hisseye de risk katacak” dedi.
Ives, “Bu, Jensen için bir leke anı; en azından birden fazla Kongre soruşturmasını tetikleyecek ve hisse üzerinde bir baskı unsuru oluşturacak” diyerek haberin Çin’e çip satışına yönelik incelemeyi de artıracağını ekledi.
Huang, eşini aldattığını kabul ederek şunları söyledi: “Davranışlarım hem ona hem çocuklarımıza acı verdi. Yaptığımın mazereti yok. Derinden üzgünüm.”
Huang, çalışanlarına, yönetim kuruluna, ortaklarına ve hissedarlarına hitaben şöyle dedi: “Sorumluluğum size hizmet etmek ve güveninize layık olmak. Bu sorumluluğu yerine getiremedim. NVIDIA’ya tamamen bağlıyım ve güveninizi yeniden kazanmak için çalışacağım.”
Huang, Ekim ayı sonunda Bloomberg News’e verdiği demeçte, Alice Huang ile ilişkisinin ve temaslarının Megaspeed ile ilgili olduğunu ve “tamamen normal, olağan” olduğunu söylemişti.
Ticaret platformu eToro’nun baş analisti Josh Gilbert, Huang’ın şirketin yükselişinin her aşamasında parmağı olduğunu, bu nedenle onun konumuna dair herhangi bir şüphenin hissedarlar açısından önem taşıyacağını belirtti.
Gilbert, “Soruşturma muhtemelen piyasa duyarlılığını zedeleyecek, ancak üst yönetimde bir değişikliğe yol açmadığı sürece uzun vadede hiçbir şeyi değiştirmeyecek. Değişiklik olursa tamamen farklı bir oyun başlar” dedi.
ABD Temsilciler Meclisi’ndeki üst düzey Cumhuriyetçi milletvekilleri, New York Times haberi nedeniyle Huang’ı bu ay Kongre’ye bilgi vermeye çağırmıştı. Milletvekilleri 4 Kasım tarihli mektuplarında, haberin “(Çin’in) hassas ABD teknolojisine ve bilgilerine erişimi konusunda ciddi ulusal güvenlik endişeleri” doğurduğunu belirtti ve “Kongrenin, ABD ulusal güvenliğinin ne ölçüde riske girdiğini tespit etmesi hayati önem taşıyor” ifadesini kullandı.
ABD, 2022’den bu yana uyguladığı ihracat kontrolleriyle Çin’in gelişmiş Nvidia çiplerine ve bunların üretimi için gereken ekipmanlara erişimini kısıtlamaya çalışıyor.