Hackerlar, bir gecede Fransa genelinde yüzlerce süpermarketteki buzdolaplarının ve dondurucuların sıcaklığını 50 dereceye (Celsius) kadar yükseltti; bu durum yangınlara yol açtı ve gıdaların bozulmasına neden oldu.
Paris Cumhuriyet Savcılığı pazartesi günü yaptığı açıklamada, “büyük ölçekli” bir saldırının Fransa genelinde birkaç büyük gıda perakendecisindeki bağlantılı buzdolaplarını etkilediğini, bunun da gıda kayıplarına ve yangınlara yol açtığını bildirdi.
Başbakanlık ofisinden bir kaynak, Başbakan Sébastien Lecornu’nun Fransa Ulusal Siber Güvenlik Ajansı’na (ANSSI) soruşturma yürütmesi talimatını verdiğini söyledi.
Aynı kaynak, diğer ülkelerin de etkilenmiş olabileceği için Fransa’nın Avrupalı mevkidaşlarıyla koordinasyon içinde olduğunu ve yetkililerin başka Fransız şirketlerinin de risk altında olup olmadığını değerlendirdiğini ekledi.
Sekoia Threat Detection and Research’te kıdemli siber tehdit istihbaratı analisti olan Felix Aime, İspanya, Portekiz, Polonya, Almanya ve Belçika’nın da etkilendiğini söyledi.
Carrefour 80 süpermarketinin saldırıdan etkilendiğini, Fransa’da yaklaşık 490 mağaza işleten Monoprix ise mağazalarının yüzde 5’inin etkilendiğini açıkladı.
Intermarché’nin sahibi Les Mousquetaires, yaklaşık 150 mağazasındaki buzdolaplarının gece boyunca altı saat süreyle 50 dereceye kadar ısıtıldığını belirtti. Bir sözcü, sağlık risklerini ortadan kaldırmak için etkilenen tüm gıdaların imha edildiğini söyledi.
Paris sakini Geert de Clercq, Paris’in merkezindeki bir Intermarché’de çalışanların arabalar dolusu çözülmüş donmuş gıdayı dev bir çöp konteynerine attığına, erimiş dondurmanın kırılan kovalardan sokağa aktığına tanık oldu.
Cooperative U Genel Müdürü Dominique Schelcher, süpermarket grubunun da hedef alındığını söyledi.
Schelcher X’te yaptığı paylaşımda, “Taze ürünlerin muhafazası ve Fransız halkının gıda tedariki için hayati önem taşıyan ekipmanların hedef alınması son derece ciddi ve eşi benzeri görülmemiş bir durumdur” ifadelerini kullandı.
E.Leclerc ve Auchan yorum taleplerine yanıt vermedi.
Sektör genelindeki kayıplara dair henüz bir tahmin yok. Ancak Intermarché Genel Müdürü Thierry Cotillard, BFM TV’ye yaptığı açıklamada, “eşi benzeri görülmemiş” saldırının ülke genelinde tek bir günde “on milyonlarca euro” zarara yol açacağını söyledi.
Avrupa perakende birliği Eurocommerce’in genel direktörü Christel Delberghe ise, “Bu olay, tüm tedarik zinciri boyunca dayanıklılığın önemini bir kez daha ortaya koyuyor” dedi.
SOĞUK REYONLAR İNTERNET ÜZERİNDEN KONTROL EDİLİYOR
Süpermarketlerin soğuk reyonları genellikle bir mağazadaki tüm buzdolaplarını ve dondurucuları yöneten, internet üzerinden erişilebilen kontrol panelleriyle işletiliyor. Bu sayede bakım şirketleri sistemlere her yerden müdahale edebiliyor.
Lecornu’ya yakın kaynak, ANSSI’nin Danimarkalı Danfoss şirketinin sağladığı yazılımda bir güvenlik açığı tespit ettiğini söyledi.
Danfoss, “Fransa’da sınırlı sayıda soğutma yönetim sistemini etkileyen olayların farkında olduğunu” belirtti.
Şirket, etkilenen birimlerin “eski bir üretici yazılımı (firmware) sürümüyle çalıştığını”, müşterilerine uzun süredir desteklenen sistemleri en son üretici yazılımıyla güncel tutmalarını ve eski sistemleri güncel nesil çözümlere taşımalarını tavsiye ettiğini ekledi.
Siber güvenlik şirketi Claroty’nin Team82 birimi 9 Ağustos’ta Danfoss AK-SM 800A kontrolcüsündeki güvenlik açıklarını ayrıntılı olarak anlatan bir araştırma yayımlamıştı. Rapora göre Danfoss’un yayımladığı yazılım güncellemeleri, saldırganların kimlik doğrulama kontrollerini aşmasına ve ele geçirilen cihazlarda kod çalıştırmasına izin verebilecek sorunları gideriyordu.
Saldırılar, Ağustos ayı sonlarında ABD’de yaklaşık bir düzine askeri üs marketinde (military commissary) yaşanan ve buzdolaplarının etkilenmesi nedeniyle gıda kayıplarına yol açan aksaklıklara benziyor.
Fransız perakende birliği Fédération du Commerce et de la Distribution (FCD) yaptığı açıklamada Danfoss’tan olay konusunda “tam şeffaflık” talep etti. FCD, süpermarketlerin tüketicileri korumayı ve en kısa sürede normal operasyonlara dönmeyi hedeflediğini belirtti. Birlik, etkilenen bazı mağazaların yeniden faaliyete geçtiğini de kaydetti.
HOLLANDA’DA GÜVENLİK SORUNU
Hollanda’nın en büyük süpermarket zinciri Albert Heijn’i işleten ve ABD’de de önemli faaliyetleri bulunan Hollandalı perakendeci Ahold Delhaize, ağında bir “güvenlik sorunuyla” uğraştığını ve önlem olarak birçok sistemi çevrimdışı bıraktığını açıkladı.
Şirketin akıllı telefon uygulamasında yer alan bir mesajda, bir “siber güvenlik olayı” nedeniyle market siparişlerinin teslim edilemediği belirtildi.
Online siparişler Albert Heijn satışlarının yaklaşık yüzde 10’unu oluşturuyor. Fiziksel mağazalar açık kalırken, Hollanda haber ajansı ANP rakip perakendecilerin teslimat siparişlerinde artış yaşadığını bildirdi.
Ahold Delhaize, Fransa’daki olaylarla kendi süpermarketleri arasında bir bağlantı görmek için bir neden olmadığını söyledi.
Ahold, ABD’nin dördüncü büyük market perakendecisi. Şirketin Stop & Shop, Giant, Hannaford ve Food Lion zincirlerine ait web siteleri “site geçici olarak kapalı” uyarısı gösteriyordu.
Diğer operasyonların etkilenip etkilenmediği belirsizliğini koruyor.