Reuters’ın 6 Ocak tarihli haberine göre, geçen hafta Kazakistan’daki kanlı ayaklanma sırasında internetin kapatılması, ülkenin hızla büyüyen kripto para madenciliği endüstrisini vurduğu için bitcoin ağının küresel bilgi işlem gücü hızla düştü.
Cambridge Alternatif Finans Merkezi’ne göre Kazakistan, kripto madenciliğinin asıl merkezi olan Çin’in kripto madenciliği faaliyetlerini kısıtlamasının ardından, geçen yıl ABD’den sonra dünyanın en büyük ikinci bitcoin madenciliği merkezi haline geldi.
Rusya, sıkı kontrol edilen eski bir Sovyet devleti olan Kazakistan’da şiddetin yayılmasının ardından ülke genelindeki ayaklanmayı bastırmaya yardımcı olmak için geçtiğimiz günlerde ülkeye asker gönderdi. Polis, Almati şehrinde düzinelerce isyancıyı öldürdüğünü söylerken, devlet televizyonu güvenlik kuvvetlerinden 13 kişinin öldüğünü belirtti.
İzleme sitesi Netblocks, ülke genelinde internetin devre dışı bırakılmasını “ülke çapında bir internet kesintisi” olarak adlandırdı.
Bu hamle muhtemelen Kazakistan merkezli madencilerin bitcoin ağına erişmesini engelledi.
Bitcoin ve diğer kripto para birimleri, genellikle dünyanın farklı yerlerindeki veri merkezlerinde, oldukça yoğun enerji gerektiren bir süreçte karmaşık matematik problemlerini çözmek için rekabet eden yüksek güçlü bilgisayarlar tarafından oluşturulur veya “çıkarılır” (mined).
Mevcut en son verilere göre, Kazakistan geçen yılın ağustos ayında, kripto dilinde bitcoin ağına bağlı bilgisayarlar tarafından kullanılan bilgi işlem gücü miktarını ifade eden “hashrate”in dünya genelinde %18’ini oluşturuyordu.
Çin’in bitcoin madenciliğine getirdiği son kısıtlamadan önce, nisan ayında ise bu rakam yalnızca %8 idi.
Bitcoin madenciliği şirketi BTC.com’dan alınan verilere göre, AntPool ve F2Pool gibi büyük kripto madencilik havuzlarındaki – başka bir deyişle bitcoin üretmek için birlikte çalışan farklı konumlardaki madenci gruplarındaki- hashrate, geçtiğimiz hafta perşembe günü İstanbul saatine göre 15:15’te salı günü geç saatlerdeki seviyesine göre %14 düştü. İki havuz da Reuters’ın yorum talebine hemen yanıt vermedi.
Kripto Madencilik Kısıtlaması
Fakat, hash oranındaki bir düşüş, bitcoin fiyatı açısından mutlaka destekleyici olmaz.
ABD merkez bankasının daha sert politikalara yönelmesi sebebiyle yatırımcıların riskli varlıklara olan talebinin azalmasının ardından Bitcoin geçtiğimiz hafta perşembe günü 43.000 doların altına düşerek birkaç ayın en düşük seviyelerini test etti.
Ağda ne kadar çok madenci olursa, yeni bitcoin madenciliği yapmak için o kadar fazla bilgisayar gücü gerekiyor. Madenciler ağdan çıkarsa hashrate düşüyor ve teoride kalan madencilerin yeni kripto para üretmesini kolaylaştırıyor.
Kazakistan’daki kripto madenciliği çiftlikleri enerjisini çoğunlukla ekonomiyi karbondan arındırmak isteyen yetkililere zaten yeterince dert yaratan eski kömür santrallerinden alıyor.
Kazak hükümeti, geçen yıl, ilk olarak, “beyaz” veya resmi kayıtlı madencilerden iki kat daha fazla enerji tükettiğini tahmin ettiği kayıt dışı “gri” madencilere karşı sert önlemler almayı planladığını söylemişti.
Enerji bakanlığı ise geçen yıl “gri” madenciliğin 1,2 GW’a kadar enerji tüketebildiğini ve bunun, “beyaz” madencilerin yaptığı 600 MW tüketimle birlikte Kazakistan’ın toplam üretim kapasitesinin yaklaşık %8’ini oluşturduğunu söylemişti.
İsyan, yılbaşında gelen akaryakıt zammına karşı ülkenin batısındaki protestolarla başladı.