Utah Üniversitesi araştırmacıları en zor kafatası ameliyatını standart yöntemlerden 50 kat daha hızlı gerçekleştiren otomatik bir makine üretti. Araştırma ekibinin yöntemi, el matkabıyla iki saat süren ameliyatı iki buçuk dakikaya indiriyor.
“Neurosurgical Focus” gazetesinde yayınlanan makalede detaylı olarak anlatılan bu özel ameliyat, genellikle ciddi duyma kaybı olan hastalarda iyi huylu tümörleri almak için kullanılıyor. Fakat araştırmacılar, robotun deneyim ve beceri isteyen daha komplike operasyonların üstesinden gelebileceğini göstermesinin prensibi kanıtladığını söylüyor.
Matkap hızlı, temiz ve güvenli bir şekilde keserken yaranın açıldığı ve hastanın anestezi etkisi altında kaldığı süreyi kısaltıyor. Beyin cerrahı William Couldwell liderliğindeki araştırmacılara göre bu da enfeksiyonu, cerrahi masrafları ve insan hatasını en aza indiriyor.
Couldwell CNNTech’e yaptığı açıklamada, “Her şeyden daha fazla zaman kazandıran bir alet.” diye konuştu.
Cerrahide makinelerin ve robot teknolojisinin kullanımı geçtiğimiz 10 yılda artarken, örneğin tıbbi robotlar omurgaya vida takılmasına veya kalça protezi ameliyatına yardımcı olabiliyorken, Couldwell bu tip bir teknolojinin kafatası temelli bir ameliyatta kullanılmadığını belirtti.
Yöntem şu şekilde işliyor: İlk olarak tomografi hastanın kemik verilerini topluyor ve sinirler ve ana damarlar gibi hassas yapıların esas konumlarını belirliyor. Cerrahlar, Couldwell’in ekibindeki mühendisler tarafından geliştirilen özel yazılım ile tomografi sonuçlarını matkabın keseceği yörüngeyi programlamak için kullanıyorlar.
Couldwell: “Sadece hastanın tomografi değerlendirmelerini kullanarak kemiği güvenli bir şekilde ayırmak için programlayabiliriz. Esas olarak kemiği makine ayırıyor.”
Kesme yörüngesi beyindeki kanı boşaltan toplardamar sinüsü gibi birkaç hassas noktadan kaçınmalı. Ekibin yöntemiyle cerrah, kesme yörüngesi boyunca bu hassas bölümlerin bir-iki milimetre ötesinde güvenlik bariyerleri programlayabiliyor.
Bir cerrah ameliyat sırasında bekleyip istediği zaman makineyi kapatabilir. Matkabın ayrıca kendi içinde korumaları var. Örneğin matkap fasiyel bir sinire çok yaklaştığında algılayabiliyor ve otomatik olarak kapanıyor.
Matkap ilk olarak plastik bloklar üzerinde, sonra kadavra kafataslarında test edildi. Bu süre zarfında ekip, çalıştığından emin olmak ve son modelin ameliyathaneler arasında taşıyabilmek için yeterince portatif ve hafif olması için birkaç model üzerinde çalıştı.
Ekip şu anda ürünü tek başına veya tıbbi araç üreticisi ile birlikte pazarlamaya çalışıyor. Couldwell bir-iki yıl içerisinde piyasada olacağını düşünüyor.
Cihazın fiyatının 100 bin dolar veya daha az olması bekleniyor. Couldwell bir ameliyathane kullanmak oldukça pahalı olduğu için zamanla daha uygun maliyetli olacağını söylüyor. “Her vakada iki buçuk saat karı olursa, zamanla çok büyük miktarda zaman kazandıracaktır.” diye konuştu.
Araştırmacılara göre matkap, kafatası veya omurga açma gibi diğer komplike cerrahi operasyonlarda ve bir eğitim aracı olarak da kullanılabilir.
Couldwell, “Büyük eğitim hastanelerinde de kullanıldığını görmek isterim çünkü muhteşem bir eğitim aracı olacağını düşünüyorum.” dedi.