Tesla için 2015’in başında işler Çin’de çok da iyi gitmiyordu. Lüks araba üreticisi, yerli üreticilerin lehine uygulanan vergiler, karmaşık yerel plaka yasaları ve yerli kopya ordusu ile yüz yüze geldi.
Böyle engeller tabii ki de bir ABD startupının Çin’e açılmasıyla beklenmekteydi, ancak Tesla bu sefer oldukça zorlamış gibi görünüyor. Çin’de 2014 yılı boyunca yalnızca 3,500 araba satabildi ve Çin’deki iş gücünün ortalama yüzde 30 kadarını Mart ayı itibariyle kesmek zorunda kaldı.
Ancak o zamandan beri işler iyiye gidiyor gibi görünüyor. Ekim ayında Musk, Çin topraklarında ilk Tesla üretim tesisini açacağını duyurdu. Bu adım, Model S’in fiyatlarının üçte biri kadar azalmasına yol açabilir. Tesla aynı zamanda Çinli üretim ortakları arayışına girdi ve Pekin’in karmaşık plaka yapısını da çözmeyi planlıyor.
Bunların tümü, Tesla’nın nihayet Çin’de karşılaştığı zorlukları yavaş yavaş telafi etmeye ve aşmaya başladığının göstergesi; zira çoğu kaynak, 2016 yılının Tesla’nın Çin’deki çabalarının meyvesini verdiği yıl olacağını söylüyor.
Bunlar iyi güzel de; bir elektrikli araba firması için Çin yalnızca bir hobi değil, aslında şovun ta kendisi. Her yıl ortalama olarak satılan 20 milyon araba ile şu anda dünyanın en büyük otomotiv pazarını oluşturuyor. Hükümet ise 2020’ye kadar yollara beş milyon elektrikli araba çıkartma sözü vermiş durumda.
Tesla’nın dünyanın bir numaralı elektrikli araba üreticisi olabilmesi için, BYD gibi yerel elektrikli araba üreticileri ile rekabet etmesi yetmez; onları açık ara geçmesi gerekiyor.
Asıl soru ise şu: Tesla buna hazır mı?
Şarj Sorunları
Her ne kadar Amerikan elektrikli araba modelinin fonksiyonları, Çin’in mükemmel pazar şartlarına uyum sağlayamayacak gibi görünse de, bunların altında yatan problemler çok daha ince ve değişken.
İlk engel ne mi? Şarj istasyonlarındaki kıtlık. Musk’ın çoğu zaman dediği gibi her ne kadar bu, gerçeklikten öte, yalnızca bir algı problemi olsa da, bu algı probleminin de bir an önce çözülmesi gerektiği de aşikar.
Şöförlerin çoğu zaman kişisel garajları olmadığı büyük şehirlerde istasyonlar kurmak, zaten halihazırda zor. Ancak Tesla’nın başarılı olabilmesi için kırsal şarj istasyonu ağı kurması şart. Çinliler uzun yolculuklarda da arabalarını almayı seviyorlar; bu nedenle şarjın bu uzun yollarda bitme endişesi büyük bir sınırlandırma.
Tesla’nın şarj olmadan 500 mil gidebilen grafen batarya geliştirmesi, şarj istasyonundaki kıtlığa mükemmel bir çözüm olabilir. Ancak bu teknoloji halen yapım aşamasında.
Üstüne bir de Tesla’nın destekleyici altyapısına kimin kaynak sağlayacağı sorunsalı var. Her ne kadar Tesla, şarj istasyonlarından geniş bir ağ inşa etmeye söz vermiş olsa da, hükümetin bu masraflardan bazılarını desteklemesi umuluyor. Ancak bu, henüz söz konusu değil.
İnovatif Bir Avantaj
Şarj istasyonları sorunu çözülmemişken, Tesla’nın Çin’deki elektrikli araba pazarındaki egemenliği kesin olmaktan çok uzak. Yine de teknolojik inovasyon ve mükemmeliyet ile gelen bir ün, daha uygun fiyatlı ama dayanıklı elektrikli arabalar yarışında avantaj sağlayabilir. Grafen bataryalar altın vuruşları olmasa bile, aynı oranda ilgi çekici başka projelere başlandı bile.
Bu yaz Tesla, kısmen silikondan elde edilmiş artı uçlar (anode) içeren yeni bir batarya paketi sundu. Bu inovasyon, enerjiyi yüzde 5 oranında artırırken, hareket alanını 15 kilometre kadar genişletiyor. Bunun gibi inovatif ve marjinal geliştirmeler ile azalan maliyetlerin kombinasyonu sayesinde Tesla, sonunda pazarda hakettiği yere ulaşabilir. Ancak bunu zaman gösterecek.