Reuters tarafından incelenen 17 Ağustos tarihli bir karara göre, Hollanda Veri Koruma Otoritesi, sürücü hesaplarını yeterince bilgilendirmeden otomatik sistemler aracılığıyla devre dışı bıraktığı için Uber’e 825 milyon avro (966 milyon dolar) ceza kesti.
Bu ceza, Avrupa’nın Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) kapsamında şimdiye kadar verilen ikinci en büyük ceza olacak.
Sadece, İrlanda’nın 2023 yılında Meta’ya, Avrupalı Facebook kullanıcılarının verilerini yasa dışı şekilde Amerika Birleşik Devletleri’ne aktardığı gerekçesiyle kestiği 1,2 milyar avroluk cezanın gerisinde kalıyor. Meta bu karara itiraz ediyor.
Uber de itiraz edeceğini belirtti.
Bir sözcü, “Bu karara ve orantısız cezaya kesinlikle katılmıyoruz.” dedi ve şirketin sürücülerin haklarını ciddiye aldığını, politikalarının hem insan incelemesini hem de sürücülere platform askıya almalarına itiraz etme fırsatı sunduğunu ekledi.
Hollanda otoritesi kararı Cuma günü ilerleyen saatlerde teyit etti.
Kurumun eş başkanı Monique Verdier, yaptığı açıklamada, sürücü hesaplarını uyarı yapmadan ve insan müdahalesi olmadan devre dışı bırakarak “Uber ciddi ihlaller işledi.” dedi.
“Bir anda hiçbir gelirleri kalmıyordu… Bir bilgisayar, bu kadar büyük sonuçları olan kararları tek başına vermemeli.”
Avrupalı Düzenleyiciler Büyük Teknoloji Şirketlerine Dev Cezalar Kesiyor
Avrupalı düzenleyiciler, son yıllarda gizlilik, rekabet ve dijital piyasa kuralları çerçevesinde büyük ABD’li teknoloji şirketlerine milyarlarca avro tutarında ceza kesti.
Meta, Google, Apple ve Amazon’un tümü birden fazla cezayla karşı karşıya kalsa da, başlıklara yansıyan cezalar genellikle yıllar süren itiraz süreçlerinin ardından düşürülüyor veya tamamen kaldırılıyor.
ABD Başkanı Donald Trump bu tür cezaları eleştirdi ve Nisan ayında bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, bu cezaların ABD-AB ekonomik ilişkilerinde “en büyük tek sürtüşme kaynağı” olduğunu söyledi.
GDPR kuralları, insanların hayatları üzerinde önemli etkisi olduğunda, yalnızca bilgisayar algoritmaları tarafından alınan kararları yasaklıyor ve bu tür kararların anlamlı bir insan incelemesi ve bir kararı itiraz etme yolu gerektirdiğini belirtiyor.
Uber’e karşı açılan dava, başlangıçta Fransa’dan gelen bir şikayetten kaynaklanan ve 2018-2022 yılları arasındaki Avrupa’daki olayları kapsıyor. Dava, Uber’in Avrupa merkezi Hollanda’da olduğu için Hollanda düzenleyicisi tarafından ele alındı.
Uber, sistemlerinin, ücretleri şişirmek için gereksiz güzergah değişiklikleri yaptıkları veya tamamlamayı hiç düşünmeden yolculuk kabul ettikleri sonucuna vardığı durumlar da dahil olmak üzere, dolandırıcılığından şüphelenilen bazı sürücülerin hesaplarını geçici olarak askıya aldı.
Uber, bu tür askıya almaların genellikle kısa süreli olduğunu ve insan incelemesi olmadan bu tür hesapları kalıcı olarak devre dışı bırakmadığını söyledi.
Hollanda ajansına göre, düşük müşteri puanına sahip sürücüler bazen bilgisayar tarafından kalıcı olarak devre dışı bırakılıyordu. Uber bunu reddederek, kalıcı devre dışı bırakma kararlarını hiçbir zaman otomatikleştirmediğini söyledi.
Şirket, cezayı orantısız bulmasının bir nedeninin, yalnızca az sayıda sürücünün etkilenmiş olması olduğunu belirterek, 2021’de düşük müşteri puanları nedeniyle Avrupa’da 126 sürücünün devre dışı bırakıldığını söyledi.
Kurum, cezanın Uber’in 2025 yılı toplam cirosu üzerinden belirli bir yüzde olarak hesaplandığını açıkladı.
Fransız Uber sürücülerinin, işlerini etkileyen algoritmik kararlar hakkında veri talep etmelerine yardımcı olan ve sonunda Hollanda soruşturmasına yol açan İsviçreli dijital haklar grubu PersonalData.io, karardan memnun olduğunu belirtti.
Kurucu Paul-Olivier Dehaye, grubun sürücüler adına tazminat talep eden bir toplu dava hazırlığında olduğunu söyledi.