Euro bölgesindeki şirketlerin yapay zekayı daha yoğun kullanması, çalışanların daha yüksek ücret talep edebilme gücünü azaltabilir; bu yeni teknolojiye yapılan yoğun yatırım ise finansman koşullarını önemli ölçüde sıkılaştırıyor olabilir. Bu değerlendirmeleri Salı günü Avrupa Merkez Bankası (ECB) Baş Ekonomisti Philip Lane yaptı.
Enflasyon, pahalı enerji nedeniyle şu anda ECB’nin yüzde 2’lik hedefinin neredeyse iki katı düzeyinde seyrederken, politika yapıcılar ikinci tur fiyat etkilerine dair işaretler arıyor; ancak şu ana kadar özellikle ücret artışlarında böyle bir işaret olmadığı sonucuna vardılar.
Lane, yapay zekanın istihdam eğilimlerini değiştirmediğini ancak işe alım planlarının zayıf kaldığını, bunun da çalışanların yüksek enflasyonun telafisini talep etme gücünü sınırladığını söyledi. Bu durum, yüksek enflasyona rağmen ücret artışlarının neden yavaşladığına dair olası bir açıklama sunuyor.
Lane, Dublin’de yaptığı konuşmada, “Yapay zekanın bazı meslek gruplarında çalışanların yerini alma ihtimali de çalışanların pazarlık gücünü zayıflatarak ücret artışını yavaşlatabilir ve emeğin toplam gelirdeki payını azaltabilir.” dedi.
Lane güncel para politikasını doğrudan ele almasa da, dünya genelindeki şirketlerin yapay zekayı finanse etmek için o kadar yoğun borçlandığını, bunun herkes için borçlanma maliyetlerini yukarı çektiğini ve finansman koşullarını ECB politikası açısından artık önem taşıyan bir oranda sıkılaştırdığını söyledi.
Lane, “Euro bölgesi tahvil piyasasına yansıyan bu etki, uzun vadeli faizlerdeki artışın euro bölgesi için finansal koşullarda önemli bir sıkılaşma anlamına geldiğini gösteriyor” dedi. “Bu, ECB’nin uygun para politikası duruşunu belirlemesinde dikkate alınması gereken bir etken.”
Bazı ekonomistlere göre bu açıklamalar önem taşıyor; çünkü ECB, enflasyonun kalıcı hale gelmesini önlemek için faiz artırıyor. Finansman koşullarının kendiliğinden sıkılaşması ise ECB’nin fiyat artışlarını dizginlemek için daha az adım atmasının yeterli olabileceği anlamına gelebilir.
Lane’e göre yapay zeka, uzun vadede ekonomi üzerinde önemli bir etki de yaratabilir; potansiyel üretimi ve trend büyümeyi artırarak ekonominin potansiyel “hız sınırını” yükseltebilir.
Lane, “Avrupa açısından, yapay zekanın çalışma çağındaki nüfusun azalmasının beklenen ekonomik etkisini telafi etme potansiyeli özellikle değerli.” dedi.