Mashable yazarı Rachel Thomspon’un WhatsApp’ın “son görülme tarihi” özelliği ile ilgili yazısını sizlerle paylaşmak istiyoruz:
Telefonumun ekranına bakıp parmaklarımı parlak yeşil uygulama üzerinde gezdiriyorum, bir yandan da içimdeki paniğin arttığını hissediyorum. Kalbim hızla atıyor, ama kendimi ekrana bakmaktan alamıyorum.
Ekrana bir iki kere dokunuyorum, sonrasında da suratım öfke, kıskançlık ve aldatıldığınızı anladığınız anda hissettiğiniz diğer bilumum duygular ile kızarıyor.
“Nereden biliyorsun?” dediğinizi duyar gibiyim. Bana bunu WhatsApp söyledi, ben de ona gözüm kapalı inanıyorum.
Bu, sevgililerimin WhatsApp ‘son görülme’ tarihlerini ilk defa kontrol edişim değil, kesinlikle son da olmayacak. Özellik, kişinin uygulama üzerinden en son ne zaman online olduğunu gösteriyor. Yeteri kadar erken kontrol edilirse, size bir kişinin bir önceki gece ne kadar geç yattığını gösterebilir.
Sevgilimin gece aktivitelerini anlamlandırmak için bu özelliği günlük bazda kontrol ediyordum.
“Son görülme tarihi: 03:45.” diyordu ekran.
Bundan önceki gece son görülme tarihi 04:03, ondan önceki gece ise 02:58’di. İlginç, değil mi? Ya tatsız bir uykusuzluk problemi var, ya da başka bir şeyler dönüyor. Daha önce uyku ile ilgili bir sorunu olduğundan bahsetmediğini de belirtmem gerek.
Kafamda, gecenin bir yarısı başka bir kızla mesajlaştığını canlandırıyorum. Onu bu geç saatlere kadar ayakta tutan mesaj içeriklerini düşünüyorum. Sexting mi yapıyordu? Yoksa sadece tek gecelik bir şey miydi? Belki de tek gecelik bir ilişki sonrası sexting yapıyordu, olamaz mı?
Bu minik bilgi parçası, içimde adeta kıyametler kopardı. Sonra da bunun sadece benim kuruntumdan ibaret olabileceğini de fark ettim, ama içgüdülerim bana farklı şeyler söylüyordu. Alt tarafı dört basamak; nasıl oluyordu da mutluluğumu böylesine etkileyebiliyordu?
Bu davranışlarım zamanla saplantı haline geldi. Bakmaktan çekindiğim, ama adeta bir mazoşist gibi iç güdülerimi doğrulamak istercesine baktığım o dört rakam… WhatsApp, şüphelerimi her doğruladığında kendimi hasta hissediyordum. Bu dijital pencere, beni obsesyon noktasına sürükliyordu, ama ben kendimi ondan bir türlü koparamıyordum.
Neticede şüphelerim doğru çıktı. Gerçekten de tüm bu süre boyunca başkasıyla yatmıştı. Bunu öğrendiğimden beri hem içgüdülerime, hem de WhatsApp’ın ‘son görülme’ özelliğine sonuna kadar güvenir oldum.
Bu kurnaz özelliğe tek dikkat eden ben değilmişim. Aynı dönemlerde en yakın arkadaşım Ellie de, şüphe uyandıran davranışlar sergileyen biriyle bir ilişki yaşıyordu. O da bir dini ritüelmişçesine, son görülme tarihini kontrol ediyordu. “Gece yarısı attığım mesaja cevap vermediği halde 03:30’ta WhatsApp’ta ne işi var? diye ağlıyordu.
Ellie’nin ilişkisinin temellerini sorgulamasına yol açan bu WhatsApp özelliği, onun da şüphelerine doğruladı, zira o da birkaç hafta sonra erkek arkadaşının onu aldattığını öğrendi. Ne kadar da şaşırtıcı, değil mi?
Tüm bunların kadınsal kuruntular olduğunu düşünenlerle, boşanma avukatı Gian Ettore Gassani’nin kanlı canlı istatistiklerini paylaşalım: Sadece İtalya’da, aldatılıp boşanan çiftlerin yüzde 40’ı, kanıt olarak WhatsApp mesajlarını gösteriyor.
Online ilişki uzmanı Julie Spira ise ‘son görülme’ özelliğinin deliler gibi sürekli kontrol ediliyor olmasının, bulunan her ne olursa olsun, ilişkide bir şeylerin ters gittiğine işaret olduğunu söylüyor.
“Eğer hem online, hem offline ortamlarda ilişkinizde güven eksikliği varsa, bu zaten sağlıklı bir ilişki değildir. ‘Son görülme’ tarihini kontrol etmek yerine ilişkiyi ufak ufak bitirmek, daha mantıklı bir hareket olabilir.”
İlişki uzmanı ve çöpçatan Caroline Brealey ise söz konusu ilişkiler olduğunda, son görülme özelliğinin “modern bir işkence yöntemi”nden farkı olmadığını söylüyor.
“Mesajımızın ulaştığından emin olmakla kalmıyor, aynı zamanda kişinin en son ne zaman online olduğunu da görebiliyoruz. Bu da 24 saat önce özene bezene yazıp gönderdiğimiz ve henüz bir cevap alamadığımız mesajın akabinde, adeta yaramıza tuz basmak oluyor.”
Tabii ki son görülme özelliğinde her şey bu kadar da kötü değil. Bazı insanlar, son görülme tarihini inanılmaz faydalı buluyor.
Analist Marian Swain, özellikle terör saldırıları sonrasında arkadaşlarının ne zaman, nerede olduklarını öğrenebilmek için kullanmış ve çok yararını görmüş.
“WhatsApp’ın son görülme özelliğini, tehlikeli olaylar sonrasında çevremdeki insanların iyi olup olmadıklarını öğrenmek için kullandım. Türkiye’de ve Paris’te meydana gelen terör saldırıları sonrasında kullandım. Aslında bu, korkularınızı bir nebze de olsa hafifletmenin hızlı ve pratik yolu.”
Londra’da yönetim danışmanlığı yapan Alice Bardrick, annesinin de son görülme özelliğini kullanarak kızını işteyken rahatsız etmeden, her şeyin yolunda olduğunu kontrol edebildiğini söylüyor. “Açıkçası annem bu özelliği, hayatta olup olmadığımı teyit etmek için kullanıyor. Eğer saat 10:00’dan öne online olmazsam, bana iyi olup olmadığımı soran bir mesaj gönderiyor.”
Bazı kesimler ise son görülme tarihini ifşa etmek konusunda akıllılık ediyor ve gizlilik ayarları ile oynayarak bu bilgiyi profillerinden kaldırıyorlar. Son görülme, özellikle ilişkiler için bir yandan saplantı haline gelebilirken, bir yandan da aile ve arkadaş çevresi ile ilgili anlık bilgi almak adına kritik önem taşıyabilir. Sevseniz de sevmeseniz de, bu dijital takıntı, en ihtiyaç duyduğunuz anda size doğru ve değerli bilgiler sağlıyor gibi görünüyor.