Avustralya, Çarşamba günü gece yarısı itibarıyla 16 yaş altı çocuklar için sosyal medyayı yasaklayan dünyadaki ilk ülke oldu. TikTok, Alphabet’in YouTube’u ve Meta’nın Instagram ile Facebook’u dâhil olmak üzere pek çok platforma erişim engellendi.
En büyük on platforma, yeni yasa kapsamında çocukları engellemeleri ya da 49,5 milyon Avustralya dolarına (33 milyon ABD doları) kadar para cezası ödemeleri emredildi. Bu yasa, büyük teknoloji şirketleri ve ifade özgürlüğü savunucuları tarafından eleştirilirken, ebeveynler ve çocuk hakları savunucuları tarafından övüldü.
Yasa, sosyal medyanın çocukların sağlığı ve güvenliği üzerindeki etkilerine ilişkin kaygıların artmasıyla, benzer yaş sınırı önlemlerini değerlendiren diğer ülkeler tarafından yakından takip ediliyor.
Curtin Üniversitesi internet çalışmaları profesörü Tama Leaver, “Avustralya bu tür kısıtlamaları kabul eden ilk ülke olsa da son olmayacak gibi görünüyor,” dedi.
“Dünyanın dört bir yanındaki hükümetler, Büyük Teknoloji’nin gücünün nasıl başarıyla sınırlandığını izliyor. Avustralya’daki sosyal medya yasağı… adeta madendeki kanarya niteliğinde.”
YASA, VEKİLLERİN TEKNOLOJİ SEKTÖRÜYLE KARŞI KARŞIYA GELMESİNE NEDEN OLDU
Bu uygulama, bir ülkenin modern hayatın parçası hâline gelmiş teknolojiyi çocuklardan uzak tutup tutamayacağına dair bir yıllık spekülasyonu sonlandırıyor.
Ve teknoloji şirketlerinin etkili zarar azaltma önlemlerini hayata geçirmekte çok yavaş davrandığını düşünen yasama organlarının, doğrudan müdahale etmek istemesi nedeniyle küresel çapta incelenecek bir canlı deney sürecini başlatıyor.
Danimarka’dan Malezya’ya kadar pek çok hükümet – hatta platformların güven ve emniyet özelliklerini geri çektiği ABD’deki bazı eyaletler – Meta’nın sızdırılan iç belgelerinin, şirketin ürünlerinin gençler arasında beden algısı sorunlarına ve intihar düşüncelerine yol açtığını bilmesine rağmen bunu kamuoyuna inkâr ettiğini göstermesinden dört yıl sonra benzer adımlar atmayı planlıyor.
SONUN BAŞLANGICI
Yasa başlangıçta 10 platformu kapsıyor olsa da hükümet, yeni ürünler çıktıkça ve genç kullanıcılar alternatiflere yöneldikçe listenin değişeceğini söyledi.
İlk 10 platformdan Elon Musk’ın X’i hariç hepsi, yaş tahmini – çevrimiçi davranışlardan yaş tahmini yapma – ya da genelde selfie’ye dayalı yaş doğrulama yöntemlerini kullanarak kurallara uyacaklarını açıkladı. Ayrıca yüklenen kimlik belgeleri veya bağlı banka hesapları üzerinden de kontrol yapılabilir.
Sosyal medya şirketleri açısından bu uygulama, kullanıcı sayılarının durağanlaşması ve platformlarda geçirilen sürenin azalmasıyla birlikte yeni bir yapısal durgunluk dönemi anlamına geliyor.
Platformlar, 16 yaş altına reklam göstererek büyük gelir elde etmediklerini söylese de bu yasa, gelecekteki kullanıcıların oluşturduğu akışı kesintiye uğratıyor. Yasa yürürlüğe girmeden hemen önce, 8–15 yaş arasındaki Avustralyalıların %86’sının sosyal medya kullandığı açıklandı.
(1 ABD doları = 1,5097 Avustralya doları)