Yapay zekânın iş dünyasını hızla dönüştürdüğü ve bazı işleri ortadan kaldırdığı bir dönemde, 18 yaşındaki öğrenci Maryna Yaroshenko, geleceği güvence altında bir kariyer arayışına girdi.
İngiltere’de ve dünyada giderek artan sayıda genç gibi, Yaroshenko da yetenek gerektiren bir mesleği seçti ve şimdi tesisatçı olmak için eğitim görüyor.
“Bu, yapay zekânın üstüne geçemeyeceği bir iş,” diyor. Ukrayna asıllı Yaroshenko, Londra’daki City of Westminster College (CWC)’de eğitim görüyor.
Beyaz yakalı işler, manuel işlere kıyasla yapay zekâ ve otomasyon karşısında daha savunmasız görülüyor. İngiltere’de yapılan bir ankete göre, işverenlerin altıda biri önümüzdeki 12 ay içinde yapay zekâyı kullanarak personel sayısını azaltmayı planlıyor.
Yaroshenko, yapay zekâyı faydalı bir araç olarak görse de, tesisat işinin fiziksel ve pratik doğasının yapay zekâyla yapılamayacağını vurguluyor. Birçok kişi, elektrikçilik, marangozluk veya kaynakçılık gibi meslekler üzerindeki damgalama ve fiziksel zorluklar nedeniyle bu işlerden uzak duruyor.
“Yapay zekâ ile çalışacağız ama yalnızca insanlar, onun yapamayacağı o eşsiz işleri yapabilir. Hiçbir yapay zekâ tesisat yapamaz, gerçek mühendislik yapamaz, elektrikçi olamaz,” diyor.
Uygulamalı Mesleklere İlgi Artıyor
CWC, bir üniversite değil, ileri eğitim ve mesleki eğitim kurumudur. Son üç yılda, mühendislik, inşaat ve yapı kurslarındaki kayıtlar %9,6 artış gösterdi. CEO Stephen Davis, bu artışı hem yapay zekânın yükselişine hem de öğrencilerin üniversite maliyetleri konusundaki endişelerine bağlıyor.
Bazı gençler, üniversiteye gitmek yerine binlerce pound borçtan kaçınmayı tercih ediyor.
Ülkenin en büyük sendika konfederasyonu Trades Union Congress’in Ağustos ayında yaptığı bir ankete göre, İngiltere’deki yetişkinlerin yarısı yapay zekânın işlerini tehdit ettiğini düşünüyor; özellikle 25-35 yaş arası gençler endişeli.
“Gençler arasında işlerinin otomatikleşeceği yönünde büyük bir kaygı var,” diyor Londra King’s College’da öğretim üyesi ve yapay zekâ araştırmacısı Bouke Klein Teeselink.
Teeselink’in Ekim ayında yayımlanan araştırması, yapay zekâ kaynaklı işten çıkarmaların genellikle alt kademe pozisyonları etkilediğini ve bu durumun gençlerin kariyer basamaklarına çıkmasını zorlaştırdığını gösteriyor.
Diğer kolejler de benzer bir eğilim gözlemliyor. Londra’daki Capital City College CEO’su Angela Joyce, inşaat, tesisat, konaklama ve diğer mesleklere ilginin arttığını belirtiyor.
“Bu, daha fazla insanın yetenekli bir profesyonel olmanın değerini fark ettiğini gösteriyor,” diyor Joyce. “Bazı kişiler için çıraklık programları, üniversite diplomalarından daha yüksek kazanç sağlayabilir.”
Davis ise, yapay zekânın sadece gençleri değil, kariyer değiştirmek isteyen yetişkinleri de daha stratejik düşünmeye ittiğini söylüyor. İnsanlar artık iş güvenliği ve daha yüksek maaş arayışında.
İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi verilerine göre, tesisatçılar yılda ortalama 37.881 pound kazanıyor. Yetkin inşaat ve yapı işçileri ise ortalama 35.764 pound kazanıyor. Bu rakamlar, tüm sektörlerdeki ortalama yıllık maaş olan 39.039 pound ile kıyaslanıyor.
Davis, yetenek gerektiren mesleklerin çoğu zaman kişilere kendi işini kurma imkânı sunduğunu ve dolayısıyla kazanç potansiyelini artırdığını belirtiyor.
Mesleklere Yeni Nesil Katılıyor
Tesisat atölyesinde Yaroshenko, uzun vadede bu alanda kalmayı istemesinin bir diğer sebebinin, mevcut iş gücünün yaşlanması ve genç, yetenekli işçilere olan talebin yüksek kalması olduğunu söylüyor.
Üniversite yerine kolej tercih etmesinin nedeni ise “gerçek iş deneyimi” kazanmayı hızlıca istemesi.
İngiltere üniversitelerinde lisans kayıtları, 2023/24 akademik yılında bir önceki yıla göre %1,1 düşerek neredeyse on yılın ilk yıllık düşüşünü kaydetti.
Teeselink, robot tesisatçıların işi devralmasının zaman alacağını çünkü bu işin çok “karmaşık” olduğunu söylüyor.
Davis ise, robotik teknoloji hızla gelişse de, tesisat gibi uygulamalı kurslardaki öğrencilerin iyi bir konumda olduğunu belirtiyor:
“Bazen tesisatçılar, tıkanan tuvaleti açmak için ellerini içine sokmak zorunda kalıyor… ve şu ana kadar bunu yapabilen bir robotla karşılaşmadım,” diyor.
($1 = 0,7551 pound)
Photo by Kenny Eliason on Unsplash