DigitalTalks Sonbahar18’in Son Haftasında, Yapay Zekanın Bankacılık Sektörü Dahil Farklı Alanlara Etkisini Konuştuk

Birbirinden değerli konuşmacıları dinlediğimiz; yeni kişilerle tanışıp bağlantılarımızı kuvvetlendirme şansı bulduğumuz 6 haftalık maratonumuz DigitalTalks Sonbahar’18, İş Kuleler’de 13 Kasım akşamı sona erdi.

13 Kasım Salı akşamı iki oturumumuzda üç değerli konuğu ağırladık. İlk oturumumuzda Türkiye İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Yalçın Sezen ile “Diyalog Bankacılığı” başlıklı keyifli ve öğretici bir sohbet gerçekleştirdik.

Bu sohbetten kimi paylaşılanları sizlere aktarmak istiyoruz:

Yalçın Sezen:

  • Dijitalleşme hem ülkemizde hem de dünyada çok hızlı bir şekilde gelişmeye devam ediyor. Her geçen gün bu gelişmenin hızı artıyor… Bu gelişmeyi gördükçe de bu alanda çalışanlar da kendisini geride kalmış gibi hissedip daha da hızlanıyor. Yapay zeka, blockchain, mobil ve mobil bazlı işler ve girişimcilik alanında yapılan çalışmaları temel başlıklar olarak sayabilirim.
  • San Francisco’dan sonra 29 Ekim’de Çin Şangay’da ikinci inovasyon merkezimizi açtık. 2016 yılında San Fransisco’da ilk inovasyon merkezimizi açtığımız sırada biz aslında Çin kararını vermiştik… Batı’nın gelişimini görüyorsunuz… Ama Doğu’nun yükselişini de görüyoruz. 
  • Batı’da inovasyonun başını çeken, tetikleyen beş tane büyük şirket var: Google, Amazon, Facebook, Apple, Microsoft. GAFAM olarak kısaltabiliriz. Bunun bir versiyonu Doğu’da da var. Çin özellikle kendi şirketlerinin inovasyonunu korumak için duvarlarını yukarı kaldırmış. Bakıyorsunuz, diğer şirketlerin hizmetleri orada çalışamıyor… Batı’daki bu şirketlere karşılık Çin’de Baidu, Ant Financial, Tencent, Ping An ve JD var. BATPJ olarak kısaltabiliriz.
  • Batı’da firmalar dikey olarak büyümüş, Doğu’da ise yatay. Bir firma birçok alanda faaliyet gösteriyor Doğu’da… Buradan çok büyük ilham aldık.
  • 11.11 gününde Alibaba’da 1 milyar kurye işlemi, 30 milyar dolarlık da satış yapılmış… Tükiye’de, e-ticaretin kartla yapılan işlemlerin içindeki payı %16. Bu her sene büyüyen bir alan. Türkiye’de e-ticaret işlem hacmi dolar bazında 25 milyar dolar seviyesinde. Çin’in ölçeğini buradan anlamak mümkün.
  • Çin ekosisteminde devletin çok büyük teşviği var… İş belli bir ölçeğe geldiğinde kurallar getiriyorlar. Batı’yla olan rekabetin de bu teşvikte payı var.
  • Şu an GDP Dünya sıralamasında ABD’den sonra 2. sırada olan Çin’in hedefi, sahip olduğu büyük ölçeğin üstüne teknoloji ile büyüme hızını devam ettirerek 2030 yılında ilk sıraya yerleşmek olarak açıklanıyor.
  • Dünyada oyuna yeni oyuncular dahil oluyor… Bunlardan biri FinTech, finansal teknoloji kuruluşları. İkincisi, TechFinler, yani teknolojik finans kuruluşları. Üçüncüsü de yalnızca dijital çalışan, internet üzerinden çalışan bankalar… Bunlar dışarıda varsa, bir gün buraya da gelmesi kaçınılmaz… Bugünden başlayarak pozisyonunuzu ona göre almalısınız… Yaptıklarımızın temelinde bu yeni dünyada nasıl bir pozisyon alacağımıza yönelik motivasyonlar var.
  • Bireylerin davranışlarını ve buna bağlı olarak günlük hayatı, iş yapış şekillerini, sektörleri etkileyecek olan dijital trendler içerisinde en yakın olanın diyalog bankacılığı olduğunu düşünüyoruz. Bugün günlük hayatımıza mobilin ana temas noktası olması ve iletişimin mesajlaşma uygulamaları üzerinde yoğunlaştığı bir rutinde, bireylerin aynı deneyimi diğer ihtiyaçları için de beklemesi doğal. 2010 sonrasında da doğal dil işleme teknolojisindeki çalışmaların hız kazanması ile Amazon Alexa, Apple Siri, Google Assistant ve Microsoft Cortana gibi sanal asistanların hayatımıza girmesi ile yepyeni bir deneyim ortaya çıktı.
  • Bu deneyimi ve bireylere sunduğu ergonomiyi dikkate aldığımızda, bugün müşterilerimize artık menüler arasında adım adım seçerek ilerlemek yerine doğrudan gerçek bir kişiyle konuşurmuşçasına işlem yapmalarını mümkün hale getirecek yeni bir dönemi başlattık. İş Bankası’nın yapay zeka teknolojili ve aynı zamanda doğal dil işleme yeteneğine sahip diyalog bankacılığı hizmeti Maxi ile İş Bankası müşterilerinin artık birer kişisel asistanı olacak. Aralık ayı itibari ile önce İşCep’te hayata geçireceğimiz, daha sonra Maximum Mobil, İnternet Şube gibi diğer dijital temas noktalarımıza yaygınlaştıracağımız Maxi’yi temel bankacılık işlemlerinin yanı sıra farklılaştıran iki temel özelliği var. Müşterilerimiz Maxi ile sesli iletişimin yanı sıra mesajlaşarak da etkileşime geçecekler. Bu iki deneyim tipini de önemsiyoruz çünkü biliyoruz ki müşterilerimiz kabalık bir ortamda bankacılık işlemlerini sesli olarak gerçekleştirmeyi tercih etmeyebilir. Diğer önemli faydası da, PFM özelliği ile Maxi’nin harcama geçmişi ve harcama tavsiyeleri ile kişiye özel finans yönetimi hizmeti verecek olması.
  • Çevik Atölye adında bir yapılanmamız var… Müşteriye göre şekil alan, bir iş neyi gerektiriyorsa uçtan uca yapılan, ilk başlatıldığı noktadan itibaren hedeflenen yere ulaşmak için sorumluluğun hızlıca alındığı bir örgütlenme şekli olarak yapılandırdık burayı. Çevik Atölye, dijital çağda organizasyonumuzun içerisine dinamiklik katacak en önemli araçlarımızdan biri olacak. Bu yapılanma kapsamında daha hızlı değer yaratmak, şu anda çalıştığımız işletme segmentinde müşteri deneyimini iyileştirmek, çalışan memnuniyetini artırmak ve finansal sonuçlar üretmek gibi hedeflerimiz var. Bu iş modelini farklı iş birimlerinde yaygınlaştırma planlarımız var.
  • Yapay zekanın en büyük bileşeni olan veri konusunda, verilerin toplanması, işlenmesi ve anlamlandırılarak yine müşterilerimiz yararına tekliflere dönmesi yönünde kurduğumuz alt yapı yatırımları sayesinde 2019 yılı İş Bankası’nın yapay zeka yılı olacak.

İkinci oturumumuzda ise “Yapay Zeka Dünyasında Bireyler ve Kurumlar” başlıklı sohbetimizde Commencis Yönetim Kurulu Başkanı Fatih İşbecer ve Koç Üniversitesi Doçent Dr. Metin Sezgin bizlerleydi. Bu ufuk açıcı sohbetten kimi konuşulanları size aktarmak istiyoruz:

Fatih İşbecer:

  • Endüstrinin en büyük problemi, aslında yüzyıldır var olan bir problem: veri hep arkadan geliyor. Karar verecek kişi düne kadar veriyi belli bir gecikmeyle alıyordu… Karar verici karar verdiğinde belki kurum altı ay önce batmış oluyordu, verinin geçerliliği kalmıyordu… Şimdi günlük, saatlik, hatta anlık kararlar verilmeye başladı. Şimdi insanlık bir sonraki adımı kovalıyor. Gelen veriyi inceleyip bir sonraki adımı görme. Eskiden tecrübesi, öngörüsü iyidir dediğimiz kişilere atfedilen özellikleri makinaya taşımaya çalışıyoruz. Yapay zekanın bir anda ön plana çıkmasının bir sebebi de bu. İnsanlar artık datayı anlık analiz ediyor ve karar veriyor. Ancak data çok arttı, her bir mikro kararı kişilerin vermesini bekleyemeyiz. Bu nedenle bir kısmını makinalara aktararak ilerleyeceğiz.
  • Yapay zekada daha fragmanları bile görmedik… Yapay zeka genelde geçmişte toplanan veriyi analiz ederek gelecekle ilgili karar veriyor. Birincisi toplanan verilerin hepsi bütüncül değil, ikincisi toplanan verilerde toplayan kişinin, kodu yazan yazılımcının, firmanın pazarlama departmanının ahlaki kodları gizli farkında olmadan… Ahlaki kodlar düzgün işlenmezse matematiksel olarak en çabuk yola gidiyor… Bu sağlanamazsa, çıktıların insanlara faydadan çok zarar getirme ihtimali var.
  • Dünyada iki temel devrim yaşanıyor bence. Biri üç boyutlu yazıcılar, biri de yapay zeka.
  • Yapay zeka grubu, dünyadaki en açık kaynaklı gruplardan biri. Tüm dokümantasyonlar, eğitim videoları… Aslında bugün yapay zekayla ilgilenecek birinin önündeki tek engel İngilizce.
  • Yetişmiş insan zor ama yetiştirebileceğimiz insan çok Türkiye’de… Daha çok olsa daha iyi olur elbette ancak kıtlık derecesinde bir sorun yok şu anda… Türkiye’de bizim birçok noktayı beğenmememizin en büyük nedeni Türkiye’nin hep kendini Batı ile kıyaslaması. Ama dünyanın birçok farklı ülkesinden de ileride olduğumuzu unutmamamız gerek… O nedenle duygusal hareket etmemek lazım.
  • Yapay zekayla birlikte tartışılan kitlesel işsizlik yakın gelecekteki en büyük sıkıntılardan biri olacak. Bunun en basit örneği kendi kendine giden arabaların milyonlarca şoförü işsiz bırakacak olması. Ciddi sıkıntılar görebiliriz bir alternatif üretilmezse… Dünyada tartışılan konulardan biri de evrensel temel gelir.  

Metin Sezgin:

  • Bilgisayar icat edilir edilmez insanların aklına gelen ilk sorulardan biri acaba biz bu bilgisayarları insanlar gibi düşünür, hareket edebilir şekilde programlayabilir miyiz olmuş. Yapay zeka o zaman mekanik bir sistemin kolay yapamayacağı türden insansı fonksiyonları yerine getirebilen sistemler olarak tarif edilmiş.
  • Şimdi yapay zeka dediğimizde insansı düşünmenin ötesinde pek çok şey yaptırabiliyoruz… Yıllar içinde yeni anlamlar yüklenen bir kavram yapay zeka. Bugün çokça anlaşılan bir anlamı da makina öğrenmesi dediğimiz şey.
  • Yapay zekayla birlikte birçok problem önceden çözülemeyen doğrulukta çözülmeye başladı. Ama bu problemler gerçekten bizler için en önemli problemler miydi yoksa verimiz o konuda çok fazla olduğu için çözdüğümüz problemler miydi derseniz, ben ikincisi derim.
  • Yapay zekanın etiği konusu da başlı başına çok önemli bir konu…
  • En önemli risklerden biri tekelleşme diye düşünüyorum… Veriye, teknolojiye, yapay zekaya hakim olan daha çok veriye daha çok kullanıcıya daha çok yapay zeka teknolojisine sahip oluyor. Bu kendi kendini besleyen bir kısır döngü. Bunu kırabilecek miyiz diye sorarsanız şüphelerim var derim… Belki ileride yine devletler, şirketler arası bir çatışmaya ya da rekabete dönüşebilir gibi görünüyor… Türkiye gibi bunu ilk sıralarda takip edemeyen ülkelerin büyük riskleri var. Çünkü şu anda büyük oranda kullanıcıyız, bir Google araması yaptığınızda bile arama girdisi üreterek gönüllü bir çalışan oluyoruz… Kendimizi nasıl konumlandıracağımıza karar vermemiz lazım.
  • Yetişmiş insanımızı kaybetmemeliyiz ve daha iyisini bilenleri çekebilmeliyiz… Türkiye içinde de bir hayali, gelecek imkanı sunabilmemiz lazım…
  • Eğitimde çok büyük potansiyel var… Türkiye’de özellikle yüksek lisans yapacak kişiler için başka yerlerde olmayan imkanlar var… Bu doktora öğrencisi bulmakta duyulan sıkıntıdan kaynaklanıyor, ancak yine de bu kişiler için büyük bir fırsat.

Değerli paylaşımları için konuşmacılarımıza, tüm katılımcılarımıza, elmas sponsorumuz Türkiye İş Bankası‘na; platin sponsorlarımız Esin Avukatlık OrtaklığıOracle ve VMware‘e; altın sponsorumuz Labrys‘e ve medya sponsorumuz Bloomberg Businessweek‘e teşekkürlerimizi sunarız.

DigitalTalks İlkbahar19’da görüşmek üzere.

Etiketler