Alibaba’nın Kurucusu Jack Ma’nın Fakirlikten Zenginliğe Giden Hayat Hikayesi

Jack Ma, cumhurbaşkanı Trump’ı ziyaret ettikten ve Amerika’da milyon tane iş olanağı yaratmaya yardım edeceğini duyurduktan sonra manşetlerde yer aldı.

Fakat Çinli milyarder, “eğer ticaret durursa savaş başlar” diye uyararak Trump’ın korumacı politikalarına şüpheyle yaklaştığını ifade etmekten çekinmedi.

Söz konusu ticaret olduğunda Ma ne yaptığını biliyor. Forbes’a göre Ma’nin serveti Alibaba’daki %7.8’lik hissesi ile Alipay’deki %50’lik hissesi de dahil olmak üzere yaklaşık 29 milyon dolar değerinde.

Ma’nın hikayesi gerçek bir fakirlikten zenginliğe ulaşma hikayesi. Komünist Çin’de fakirlik içinde büyüdü, üniversiteye giriş sınavında iki kez başarısız oldu ve üçüncü internet şirketi Alibaba ile başarıyı yakalamadan önce KFC de dahil olmak üzere bir sürü iş yeri tarafından reddedildi.

Asıl adı Ma Yun olan Jack Ma, 15 Ekim 1964 yılında Çin’in güneydoğu bölgesindeki Hangzhou kentinde doğdu. Abisi ve kız kardeşi var. Kardeşleri ile birlikte büyüdüğü dönem Komünist Çin’in Batı’dan gittikçe uzaklaşmaya başladığı zamanlara denk gelmekte. Ayrıca gençliğinde ailesinin pek parası yoktu.

Ma sıskaydı ve sınıf arkadaşlarıyla sık sık kavgaya karışırdı. Liu Shiying ve Martha Avery Still’in kitabı “Alibaba”da o günleri, “Benden büyük olan rakiplerimden hiçbir zaman korkmadım.” diyerek hatırlar. Ma’nın diğer çocuklar gibi hobileri de vardı. Cırcır böceklerini toplamayı ve onları dövüştürmeyi severdi, ayrıca cırcır böceklerinin boyutu ve türünü sadece çıkardığı sesten ayırt edebilirdi.

Başkan Nixon 1972 yılında Hangzhou’yu ziyaret ettikten sonra Ma’nın memleketi turistler için cezbedici bir yer haline geldi. Ma şehrin en büyük oteline gitmek için erken kalkmaya başladı, İngilizce dersleri karşılığında turistlere şehir turu yaptırmayı önerirdi. Hatta ona “Jack” ismini arkadaş olduğu bir turist verdi.

Ma’nın parası ve bağlantıları olmadan ilerleyebilmesi yalnızca eğitimle mümkün olabilirdi. Liseden sonra üniversiteye başvurdu —ancak giriş sınavında iki kez başarısız oldu. Oldukça yoğun bir çalışmanın ardından sonunda üçüncü denemesinde sınavı geçti ve Hangzhou Öğretmen Enstitütüsü’ne yazıldı.1988’de mezun olduktan sonra elinden geldiği kadar çok iş başvurusu yaptı.

İngilizce öğretmeni olarak işe alınana kadar onlarca kez reddedildi—KFC dahil—. Ma öğrencileriyle çok iyi anlaşır ve işini çok severdi —fakat yerel bir üniversitede ayda sadece 12 dolar kazanabiliyordu.

2016 yılındaki World Economic Forum’da Jack Ma, Harvard’tan 10 kere red aldığını açıkladı.

Ma’nın bilgisayar ya da kodlama deneyimi hiç yoktu ama Amerika’ya 1995’te yaptığı bir gezide interneti ilk defa kullandığında büyülendi. Daha yeni çeviri işine başlamıştı ve bir Çin firmasının ödemesini geri almasına yardım etmek için bu geziye çıkmıştı. Ma’nın ilk online araması “bira”ydı fakat arama sonuçlarında hiçbir Çin birası çıkmaması onu şaşırttı. İşte Çin için bir internet şirketi kurmaya tam da bu sırada karar verdi.

İlk iki girişimi başarısızlıkla sonuçlansa da dört yıl sonra, apartman dairesinde topladığı 17 arkadaşını “Alibaba” adını verdiği çevrimiçi pazar yerini kurma vizyonuna yatırım yapması için ikna etti. Bu site ihracatçıların, alıcıların doğrudan satın alabildiği ürün listelemelerini yayınlamasına imkan verdi.

Kısa zaman sonra bu servis dünyanın her yerinden üyeleri cezbetmeye başladı. 1999 Ekim’ine kadar şirket Goldman Sachs’tan 5 milyon ve teknoloji şirketlerine yatırım yapan bir telekom şirketi olan Softbank’tan 20 milyon dolar topladı. Bu takım birbirine bağlı ve atik olmaya devam etti. Ma çalışanlarını toplayarak “Bunu başaracağız çünkü genciz ve asla ama asla pes etmeyiz” dedi.

Alibaba’da her zaman eğlenceli tarafını da koruyan biri oldu. Şirket ilk defa kar etmeye başladığında Ma her çalışanına kafalarını dağıtıp eğlenmeleri için birer kutu Silly String verdi. Şirket 2000’lerin başında eBay rakibi Taobao’yu başlatmaya karar verdiğinde takımının enerji seviyesini yüksek tutmak için çalışma aralarında amuda kalkmalarını isterdi.
2005’te Yahoo, Alibaba’ya şirkette %40 hisse sahibi olma karşılığında 1 milyar dolar yatırım yaptı. Bu Alibaba için çok büyük bir olaydı —o sıralarda Çin’de eBay’i yenmeye çalışıyordu— ve Alibaba’nın tek başına halka arzında 10 milyar dolar olarak Yahoo için de devasa bir kazanca dönüşecekti.

  

Ma, Bloomberg’e Alibaba’nın büyük bir başarı yakalayacağını bir başka müşterinin restoran hesabını ödemeyi teklif etmesiyle fark ettiğini söyledi. Müşteri, “Ben senin Alibaba Grubu müşterinim, çok para kazandım ve senin hiç kazanmadığını biliyorum.” dedi. “Senin hesabını ben öderim.”

Ma 2013’te CEO görevinden ayrılarak yönetim kurulu başkanı (executive chairman) olmaya devam etti. Alibaba 19 Eylül 2014’te halka arz edildi. Ma CNBC’ye “Bugün sahip olduğumuz şey para değil. Sahip olduğumuz şey, insanların güveni.” dedi.

Şirketin 150 milyar dolarlık halka arzı, New York Menkul Kıymetler Borsası’nda ABD’ye kayıtlı bir şirkete yapılan en büyük teklif oldu. Ayrıca Ma’yı tahmini 25 milyar dolar değerindeki serveti ile Çin’in en en zengin insanı yaptı. Ancak, sonradan mülk ve eğlence imparatoru Wang Jianlin tarafından tahtı elinden alındı.

Alibaba çalışanları kutlamak için şirketin Hangzhou genel merkezinde büyük bir parti düzenledi. Çalışanlardan biri, partiyi evlilik teklifi için mükemmel bir fırsat olarak gördü. Ma, bir basın konferansında çalışanlara, yeni kazandıkları servetlerini “gerçekten soylu bir topluluk, başkalarına yardım edebilen, nazik ve mutlu olan bir grup insan” olmak için kullanmayı umduğunu söyledi.

Alibaba’nın takvimdeki en büyük gün Çin’in “Bekarlar Günü”. 2016 yılında site 24 saat içinde yaklaşık 18 milyar dolarlık bir satış gerçekleştirdi.

Halka arzı Ma’yı inanılmaz zengin biri yapmış olabilir ancak çok az sayıda gösterişli satın alımlar yaptı ve hala oldukça alçakgönüllü hobileri var. Ma’nın bir arkadaşı olan Xiao-Ping Chen, “Çok değiştiğini düşünmüyorum, hala eski tarzında.” dedi. Kung fu romanları okumayı, poker oynamayı, meditasyon yapmayı ve tai chi yapmayı seviyor.

2013 yılının Mart ayında Alibaba, çoğunlukla Ma’nın kullanımı için bir Gulfstream G550’ye 49,7 milyon dolar harcadı.

En büyük tutkularından biri de çevre. Ma, eşinin ailesinden bir üye kirlilik sebebiyle bir hastalığa yakalandığında çevre ile ilgilenmeye başladı. The Nature Conservancy’nin küresel yönetim kuruluna üye ve 2015’te Clinton Global Initiative’in bir oturumunda konuşma yaptı. Ayrıca, Çin’deki 27.000 hektarlık bir doğa rezervinin finansmanında aracı oldu.

Ma büyük ölçüde aile hayatını spot ışıklarının uzağında tutu. 1980’lerde mezuniyetlerinden sonra okulda tanıştığı bir öğretmen olan Zhang Ying ile evlendi. Zhang, “Yakışıklı bir adam değil ama ben ona yakışıklı bir adamın yapamadığı birçok şey yapabilen biri olduğu için aşık oldum.” diyor. Bir erkek bir kız olmak üzere iki çocukları var.

Ma, geçtiğimiz aylarda Başkan Donald Trump ile görüştükten sonra manşetlere konu oldu. Trump’ın ticarete karşı olan korumacı tutumuna rağmen Jack Ma, Çin ve ABD’nin bir ticaret savaşına girmek üzere olmadığını söyledi. Ocak ayında Davos’taki bir panele yaptığı açıklamada Ma, “Trump’a biraz zaman verin. Açık görüşlü biri.” dedi.

Ma, Çin’de ünlü biri ve kalabalıklar onun konuşmasını dinlemek için geliyorlar.

Şirket ayrıca yıllık yetenek gösterilerine ev sahipliği yapıyor ve Ma doğuştan bir şovmen. Bir şirket yıldönümü etkinliğinde 20.000 Alibaba çalışanının önünde bir performans sergilemek için bir punk rocker gibi giyindi.

Etiketler