Alibaba, yapay zeka stratejisini geniş şirket bünyesindeki pek çok işletmeyi birbirine bağlayan ajanlar üzerine yoğunlaştırarak keskinleştiriyor.
Son aylarda Alibaba birçok yapay zeka ajan entegrasyonu hayata geçirdi; bu hafta ise şirket, yapay zeka işkollarını bulut bilişim biriminden ayıracağını duyurdu. Yeni kurulan ve CEO Eddie Wu’nun başına geçtiği Alibaba Token Hub iş grubu, şirketin geleneksel soru-cevap sohbet botlarına kıyasla çok daha fazla token – modellerin dil üretmek için kullandığı veri birimleri – tüketen yapay zeka modellerinden beslenen dijital asistanlara odaklandığının en açık göstergesi.
325 milyar dolarlık e-ticaret devi Alibaba, Perşembe günü üç aylık sonuçlarını açıklayacak; Çin’deki ve dünyadaki büyük teknoloji şirketleri bu çağ açıcı teknolojiyi kâra dönüştürme arayışında olduğundan, yapay zeka para kazanma modelleri gözden kaçmayacak. Analistler, Alibaba’nın üçüncü çeyrek gelirinde yüzde 3,8 artış, net kârında ise yüzde 42,5 düşüş bekliyor. Bu çeyrek, Çin’in en büyük alışveriş festivali Singles Day’i de kapsıyordu.
Tüketicilerin harcamak yerine biriktirdiği, makroekonomik görünümün zayıf kaldığı ve hane halkı servetini aşındıran uzun soluklu emlak krizinin yarattığı tüketici güveni düşüklüğüyle boğuşan Alibaba, tüketimi canlandırmak için yeni iş modellerine yöneldi.
Geçen yıl şirket, Meituan ile rekabet ettiği bir saatlik teslimat pazarındaki anlık perakende platformu için kullanıcı tabanını büyütmeye ağırlık verdi. Bu yıl ise Alibaba’nın yapay zeka sohbet botu Qwen, yalnızca soruları yanıtlamakla kalmayıp kullanıcıların doğrudan sohbet arayüzü üzerinden alışveriş yapmasına imkân tanımaya başladı.
Şubat ayında, kullanıcıları Qwen’in yeni işlevlerini denemeye teşvik eden erken girişim bazı aksaklıklarla karşılaştı. Alibaba, yalnızca sohbet botu komutlarıyla Alibaba’ya ait perakende platformlarında uygulama içi alışveriş yapılmasına olanak tanıyan 3 milyar yuanlık (yaklaşık 435,7 milyon dolar) kupon kampanyasının ilk aşamasını başlattı. Kuponlara olan ilgi beklentilerin çok ötesine geçince uygulama geçici olarak kapatılmak zorunda kalındı.
Eski bir Alibaba çalışanı ve The Tao of Alibaba kitabının yazarı Brian Wong’a göre e-ticaret, yemek siparişi, seyahat, film bileti ve daha pek çok alanı kapsayan şirketin geniş ekosistemi, tüm bu günlük işlemlerin sohbet botu üzerinden yürütülmesi halinde tüketici davranışlarını kökten değiştirebilir.
Wong şöyle açıklıyor: “OpenAI, Amazon, Stripe, Uber, DoorDash, Ticketmaster, Expedia, Netflix ve Charles Schwab’ın tek bir metin kutusuna entegre edildiğini ve doğal dille istediğiniz her şeyi yapabildiğinizi düşünün. Şirket, yeniden yapılanmasıyla tam olarak bunu mümkün kıldı ve bu önce Çin’de gerçekleşiyor. Farklı şirketlerin farklı platformlarını entegre etmenin güçlüğü nedeniyle ABD’de böyle bir şeyin önümüzdeki süreçte gerçekleşmesini beklemiyorum.”
Alibaba, tüketiciye yönelik işlevleri entegre etmek için yapay zeka ajanlarından yararlanan tek Çinli teknoloji devi değil; ancak Tencent ve TikTok’un sahibi ByteDance gibi rakipler, uygulamaları içindeki üçüncü taraf şirketlerle etkileşim kuran ajan platformları olarak konumlanıyor. China Digital Retail Report analisti Ed Sander, Alibaba’nın ekosisteminin şirkete önemli bir avantaj sağladığını vurguluyor.
Sander şunları ekliyor: “Alibaba’nın fulfillment ve lojistik altyapısı da içselleştirilmiş durumda; üstelik her şey Alibaba’nın bulut altyapısında çalışıyor. Hiçbir başka şirket, sohbet botundan lojistiğe kadar zincirin her halkasını Alibaba’nın yaptığı gibi kendi bünyesinde uçtan uca yönetemiyor.”
WUKONG’A HOŞ GELDİN
Alibaba Salı günü, otomasyona odaklanan ve işletmelere yönelik yeni bir yapay zeka platformu daha tanıttı. Wukong adı verilen platform, belge düzenleme, elektronik tablo güncellemeleri, toplantı transkripti ve araştırma gibi karmaşık iş görevlerini tek bir arayüzden yönetmek için birden fazla yapay zeka ajanını koordineli biçimde çalıştırabiliyor.
Ajanlara geçişin arkasındaki temel itici güç, yalnızca Çin’de OpenClaw’ın (DeepSeek) yarattığı çılgınlığa ortak olmak değil, aynı zamanda bundan para kazanma potansiyeli. Hello China Tech’in kurucusu ve Çin teknoloji analisti Poe Zhao’nun tahminlerine göre bu ajanlar, gün boyunca karar alıp görev icra edebildikleri için tipik bir sohbet oturumuna kıyasla günde onlarca ila yüzlerce kat daha fazla token tüketiyor.
Bu durum, başlıca teknoloji şirketleri arasındaki yoğun rekabet nedeniyle token fiyatlarının sert düştüğü Çin pazarında yapay zeka modellerinin büyük çoğunluğunu ücretsiz indirilebilir açık kaynak olarak sunan Çinli şirketler için özellikle büyük önem taşıyor.
Alibaba’nın yapay zeka hamlesi, şirketin yapay zeka liderlik kadrosunda yaşadığı çalkantılı sürece denk geliyor. Qwen model biriminin başı Lin Junyang, Mart ayı başında şirketten ayrıldı; bu yıl Qwen’den giden üçüncü üst düzey yönetici oldu.
Morningstar analisti Chelsey Tam konuya ilişkin şunları söylüyor: “Bu gelişme, Qwen’deki motivasyon ve Alibaba’nın yapay zeka yeteneğini elde tutma ile model yarışındaki liderliğini sürdürme kapasitesi konusundaki kaygıları artırdı. En iyi yapay zeka yetenekleri son derece kıt. Lin ve Qwen’in kilit isimleri bir rakibe geçerse bu Alibaba için ciddi bir geri adım olur.”
Wong ise farklı bir değerlendirme yapıyor: “AliCloud’un insan kaynakları tabanı hem derinlikli hem de geniş kapsamlı. Lin’in ayrılışı ideal olmasa da, özellikle gerçekleştirilen yeniden yapılanma göz önünde bulundurulduğunda, boşluğu dolduracak yeterli yetenek mevcut.”
(1 dolar = 6,8851 Çin yuanı)