Araçsız Bir Dünyaya Adım Adım

Oslo geçtiğimiz ay 2019 yılına kadar araba kullanılmayan bir kent olma hedefini duyuran ilk büyük şehir oldu. Norveç’in başkenti kapsamlı ve kalıcı bir yasağa uyacağına dair söz verirken Oslo’nun araç bağımlılığını azaltma konusunda çaba harcayan tek şehir olmadığını da belirtelim.

Bu kararı almaya iten durum ise hiç olmadığı kadar ciddi.

Geçtiğimiz günlerde Dünya Meteoroloji Organizasyonu, 2015’in kayıtlara geçmiş en sıcak yıl olduğunu duyurdu ve kayıtlarda sanayi öncesi devre oranla sembolik hale gelen 1° Celsius sınırının üzerine çıkacağı belirtildi. Bu duruma 2015 yılında yaşanan El Nino felaketinin ve insan kaynaklı küresel ısınmanın sebep olduğu söyleniyor.

ABD Çevre Koruma Ajansı’na göre araçlar ABD’deki hanelere ait sera gazı emisyonunun bir numaralı sebebi olarak görülüyor. Ortalama hane emisyonunun %51’ini oluşturuyor. Araçları takiben ev araçları %26, ısınma ve soğutma sistemleri %18 ve atıklar %5 oranda etkiye sahip.

Otoyol araçları her yıl 1.7 milyar ton sera gazını atmosfere bırakıyor. Genellikle karbondioksit formunda olan bu gazlar küresel iklim değişikliğine yol açıyor.

Dünyanın en büyük araç üreticilerinden olan Volkswagen’in bazı araçlarını emisyon testlerinden geçirmek için yaptığı hilelerin ne denli büyük bir skandala dönüşmesine şaşmamalı.

Araç Trafiğine Kapalı Bölgeler

Oslo gibi dünyanın pek çok yerindeki şehirler araçsız bölgeler için deneme girişimlerinde bulunuyor. 27 Eylül’de Paris, 1 günlüğüne araç kullanımını yasaklayarak hava kirliliğinde %40’lık azaltma kaydettiğini duyurdu. Aynı uygulama Yeni Delhi’de 22 Ekim’de gerçekleştirildi. Dünyanın en kirli başkentlerinden biri böylece 4 millik bir alanda vatandaşlarının temiz hava almasını sağlamış oldu.

Hong Kong sakinleri öksürüğe neden olan hava kirliliğiyle ilgili Çin anakarası sınırı ötesindeki fabrikaları suçlasa da, geçtiğimiz yıl düzenlenen “Occupy” protestoları sebebiyle araçların şehir merkezine girişi 1 ay süreyle engellenmiş ve hava kalitesinde kayda değer gelişme gözlemlenmiştir. Bu tarihten itibaren yardımlaşma dernekleri şehrin en ana hatlarından biri boyunca sadece yaya trafiğine açık bölge oluşturulması planları geliştirmiş ve konuyla ilgili önümüzdeki ay halk oylaması yapılması planlanmaktadır.

Tamamen Yeşil Şehirler Geliyor

Dünyadaki diğer yerlerde ise araçların kullanılmadığı şehir planları yapılıyor. Abu Dabi’deki Masdar City, petrol zengini Arap Emirlikleri’ndeki SUV trendine karşı atağa geçti. 2020’de tamamlanması planlanan ve 15-30 milyar dolara mal olacağı tahmin edilen şehir tamamen karbonsuz olacak. Geleneksel araçların yerini sürücüsüz elektrikli araçlar alırken şehrin enerjisi ise güneş panelleriyle sağlanacak.

Çin Halk Cumhuriyeti’ndeki Chengdu büyükşehrinin bir uydu kenti olarak planlanan Great City sakinleri ise proje lideri Adrian Smith + Gordon Gill Achitechture Designs’a göre araç kullanma ihtiyacı hissetmeyecek. Yine 2020 yılında tamamlanması planlanan şehirdeki herhangi iki nokta arasındaki mesafenin 15 dakikada yürünebilecek şekilde tasarlandığı belirtiliyor. Söz konusu şehrin bir prototip olarak kabul edilmesi ve ülkedeki diğer bölgelerde de uygulanabilmesi umut ediliyor.

Elbette bu tasarımların her yerde uygulanamayacak olduğunu biliyoruz.

Var olan altyapı ve kısıtlı kaynaklar, şehirlerin doğa dostu hale gelmesinde engel teşkil edebilir.

İngiliz yatırımcı ve iş adamı Richard Branson CNN’e yaptığı açıklamada araçların gelecekte de şehirlerin demirbaşı olarak kalması durumunda araçların veya toplu taşımaların değiştirilmesi gerekebileceğini dile getirdi.

Branson, “Eğer 2050 yılına kadar karbonsuz bir dünya inşa etmek istiyorsak, araç üreticileri bugünden başlayarak yaklaşımlarını değiştirmeli ve rüzgar ve güneş enerjisiyle çalışan araçlar üretilmelidir,” dedi.

Etiketler