Bir Sberbank yöneticisinin Reuters’a yaptığı açıklamaya göre Rusya, Batılı yapay zeka modellerindeki gizlilik ve içerik konusunda endişe duyan Küresel Güney ülkelerine “egemen yapay zeka” pazarlıyor. Gelişmekte olan ülkeler bu teknolojiden yararlanmayı ve zayıf altyapı gibi engelleri aşmayı hedefliyor.
Rusya, küresel yapay zeka yarışında ABD ve Çin’in gerisinde kalıyor; Sberbank ve Rus teknoloji devi Yandex ise amiral gemisi modelleri GigaChat ve YandexGPT ile bu açığı kapatmaya çalışıyor. Sberbank, yerel içerikle eğitilmiş modellere yönelik talep görüyor.
Rusya’nın en büyük bankası Sberbank’ın CEO Yardımcısı ve yapay zeka geliştiricisi Alexander Vedyakhin, St. Petersburg’daki Rusya’nın en büyük ekonomi konferansı öncesinde Reuters’a verdiği röportajda şunları söyledi: “Başlangıçta Anthropic, Grok ya da DeepSeek kadar hızlı veya akıllı olmayacak; ama sizin değerlerinizle örtüşecek.”
“Egemen yapay zeka geliştirmek isteyen ancak bunu karşılayamayan Küresel Güney ülkelerinden ve diğer devletlerden bu yönde ciddi bir talep var” diyen Vedyakhin, Latin Amerika, Afrika, Asya ve Okyanusya’daki ülkelere atıfta bulundu.
Vedyakhin, yapay zekanın kaynak israfı yapmayan daha kompakt ve uzmanlaşmış modellere doğru ilerlediğini belirtti. Kredi skorlaması yapan bir modelin nadir lehçeleri bilmesine ya da şiir alıntılamasına gerek olmadığını, bunların kaynak tükettiğini ekledi.
“Bir modeldeki parametre sayısı açısından doyum noktasına ulaştık. Kullanıcıların milyarlarca parametreye ihtiyacı yok; makul bir maliyetle belirli sorunlara çözüm arıyorlar. Bu nedenle bir sonraki adım model sıkıştırma olacak” dedi.
KÜRESEL YAPAY ZEKA YARIŞI
Cumhurbaşkanı Vladimir Putin geçen hafta Rusya’nın, hükümet operasyonları ve savunma gibi hassas alanlarda kullanılabilen yerli yapay zeka modelleri geliştirme kapasitesine sahip dünyada yalnızca üç ülkeden biri olduğunu açıkladı.
Putin’in Mayıs ayında Çin’i ziyareti sırasında Sberbank CEO’su German Gref, Batı yaptırımlarının ülkenin yurt dışındaki gelişmiş donanıma erişimini engellemeye devam etmesi nedeniyle GigaChat’i besleyecek Çin yapımı çip alımını görüştü.
Vedyakhin, Nvidia’nın yapay zeka sektörüne hâkim olmasının sırlarından birinin, tüm mevcut büyük dil modellerinin kullandığı sektör standardı hâline gelen çip programlama yazılımı CUDA (Compute Unified Device Architecture) olduğunu söyledi. Alternatif bir çipin yeni bir standart oluşturmasının son derece güç olacağını vurguladı.
Yapay zekanın Rus ekonomisinin bazı sektörlerinde verimliliği yüzde 11 ila 22 oranında artırabileceğini ve insan iş gücünü inşaat gibi sektörlere kaydırabileceğini tahmin etti.
Yapay zeka etkinliklerinde dans eden robot orduları izlemekten sıkıldığını belirten Vedyakhin, ekibinden gerçekten işe yarar bir şey yapabilen yapay zeka destekli bir fayans döşeme robotu geliştirmelerini istedi. Robot şu an test aşamasında.
“Ancak robot yalnızca mükemmel hazırlanmış bir yüzeyde verimli çalışabiliyor; bunu önce insanların yapması gerekiyor” dedi.