Elon Musk, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, SpaceX’in yapay zekâ girişimi xAI’yi rekor düzeyde bir anlaşmayla satın aldığını söyledi. Bu hamle, roket ve uydu şirketi SpaceX ile Grok sohbet botunun geliştiricisi olan xAI’yi bir araya getirerek Musk’ın yapay zekâ ve uzay alanındaki hedeflerini tek çatı altında topluyor.
Teknoloji sektöründeki en iddialı birleşmelerden biri olarak görülüyor. Uzay ve savunma alanında faaliyet gösteren bir şirket ile maliyetleri büyük ölçüde çipler, veri merkezleri ve enerjiye dayanan, hızla büyüyen bir yapay zekâ geliştiricisini birleştiriyor. Anlaşma aynı zamanda, Musk’ın yapay zekâ alanında Google, Meta, Amazon destekli Anthropic ve OpenAI gibi rakiplerle rekabet ederken SpaceX’in veri merkezi hedeflerini de güçlendirebilir.
Konuya yakın bir kaynağa göre işlem, SpaceX’i 1 trilyon dolar, xAI’yi ise 250 milyar dolar değerinde gösteriyor.
Aynı kaynağa göre, xAI yatırımcıları satın alma kapsamında sahip oldukları her bir xAI hissesi karşılığında 0,1433 SpaceX hissesi alacak. Bazı xAI yöneticileri ise SpaceX hissesi yerine hisse başına 75,46 dolar üzerinden nakdi ödemeyi tercih edebilecek.
Musk, ‘Bu sadece bir sonraki bölümü değil, SpaceX ve xAI’ın misyonundaki bir sonraki kitabı temsil ediyor: Evreni anlamak ve bilincin ışığını yıldızlara taşımak için duyarlı (bilinçli) bir güneş yaratacak kadar ölçeklenmek!’ dedi.
ANLAŞMA, DÜNYANIN EN BÜYÜK ŞİRKET SATIN ALMASI REKORUNU KIRDI
LSEG tarafından derlenen verilere göre, xAI’ın satın alınması dünyanın en büyük birleşme ve satın alma (M&A) işlemi olarak yeni bir rekor kırdı. Bu unvan, 25 yılı aşkın süredir, Vodafone’un 2000 yılında Almanya merkezli Mannesmann’ı 203 milyar dolar değerindeki düşmanca devralma (hostile takeover) hamlesiyle elinde bulunuyordu.
Konuya yakın bir başka kaynağa göre, SpaceX ve xAI’nin birleşmesiyle oluşan şirketin hisselerinin yaklaşık 527 dolar seviyesinden fiyatlanması bekleniyor. SpaceX, yakın zamanda yapılan bir şirket içi hisse satışında 800 milyar dolar değerleme ile zaten dünyanın en değerli özel şirketi konumundaydı. xAI ise Wall Street Journal’a göre Kasım ayında 230 milyar dolar değerlemeye ulaşmıştı.
Bu birleşme, uzay şirketinin bu yıl gerçekleştirmeyi planladığı ve değerlemesini 1,5 trilyon doların üzerine çıkarabileceği büyük bir halka arz hazırlığıyla aynı döneme denk geliyor.
Anlaşma, Musk’ın geniş iş imparatorluğunu ve servetini daha sıkı ve birbirini besleyen bir ekosistem haline getiriyor. Yatırımcılar ve analistler bu yapıyı gayriresmî olarak “Muskonomi” diye adlandırıyor. Bu yapı hâlihazırda Tesla, beyin çipi şirketi Neuralink ve tünel şirketi Boring Company’yi de kapsıyor.
PitchBook Kıdemli Gelişen Uzaylar Analisti Ali Javaheri, “Starlink zaten güçlü bir nakit akışı yaratıyordu. Şimdi bunun üzerine bir yapay zekâ gelir katmanı ekliyor ve aynı zamanda yapay zekâ hizmetleri ve verisi için bir dağıtım yüzeyi haline geliyor,” dedi.
Javaheri, müşteri verilerinin model eğitimi için kullanılmasına izin veren politika değişiklikleri ve yörüngesel veri merkezleri ihtimaliyle birlikte SpaceX’in, ticari ve kamu kullanım senaryolarına hizmet edebilecek entegre bir altyapı platformu olarak konumlandığını ve bunun halka arz öncesinde çok daha güçlü bir hikâye sunduğunu belirtti.
ANLAŞMA DÜZENLEYİCİ İNCELEMEYİ TETİKLEYEBİLİR
Dünyanın en zengin insanı olan Musk’ın, girişimlerini birleştirme konusunda geçmişi bulunuyor. Musk, geçen yıl sosyal medya platformu X’i bir hisse takası yoluyla xAI bünyesine katarak yapay zekâ girişimine platformun veri ve dağıtım gücünü sağlamıştı. 2016 yılında ise Tesla hisselerini kullanarak güneş enerjisi şirketi SolarCity’yi satın almıştı.
Anlaşma; Musk’ın birden fazla firmadaki iç içe geçmiş liderlik rolleri göz önüne alındığında yönetim, değerleme ve çıkar çatışmaları konularında; ayrıca mühendislerin, tescilli teknolojilerin ve sözleşmelerin şirketler arasındaki potansiyel transferi nedeniyle denetleyicilerin ve yatırımcıların incelemesine takılabilir.
SpaceX’in NASA, Savunma Bakanlığı ve istihbarat kurumlarıyla milyarlarca dolarlık federal sözleşmeleri bulunuyor. Bu kurumların tamamı, ulusal güvenlik ve diğer riskler açısından şirket birleşme ve satın almalarını inceleme yetkisine sahip.