Mutlu Bir Aşk Hikayesi – Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun

Bu yazı konuk yazarımız eBay Türkiye Hukuk Direktörü Av. Asım Serdar Yılmaz tarafından yazılmıştır.

Yıllar yıllar önce avukatlık stajımı yaparken yabancı müvekkillerden gelen isteklere bilgi notu yazıyordum; “…Türkiye’de Kişisel Veriler Kanunu (Kanun) henüz taslak aşamasında bu yıl yasalaşacağını zannetmiyoruz…” Yazın huzurlu ve sessiz, kar yağdığında inanılmaz gözüken Portakal Çiçeği Parkına bakan odamı terk etmek zorunda kaldığımda hala yazamamıştım bu Kanunu doya doya. 2 iş değiştirmem ve 10 yıl beklemem gerekti bu satırları yazmak için.

Nihayet, 24 Mart’ı 25 Mart’a bağlayan gece Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Meclis’ten geçti ve yasalaştı.  Peki şimdi ne olacak sorusunun cevabını bu yazıda biraz arayalım:

Herşeyden önce, Anayasa, Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Elektronik Haberleşme Kanunu ve Elektronik Ticaret Kanunu’nda kişisel verilerin korunmasına ilişkin hükümler vardı.  Dolayısıyla kişisel veriler aslında gündemimize yeni giren bir konu değil.

Peki niye böyle bir kanuna ihtiyaç duyuldu? Kanun’un amacı Kanun metninde de belirtildiği üzere şu şekilde; “Kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasları düzenlemektir.”

Akıllara gelen ve belki de Kanunun uygulamasında en çok tartışmalara yol açacak konu ise kişisel verinin tanımı.  Kanuna göre, “Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi” kişisel veridir.  Dolayısıyla, Ad Soyad, TC Kimlik, elektronik posta adresi, parmak izi, alışveriş alışkanlıkları gibi veriler kişisel veri kapsamında değerlendirilecektir.

“Kişisel verilerin tamamen veya kısmen otomatik olan ya da herhangi bir veri kayıt sisteminin parçası olmak kaydıyla otomatik olmayan yollarla elde edilmesi, kaydedilmesi, depolanması, muhafaza edilmesi, değiştirilmesi, yeniden düzenlenmesi, açıklanması, aktarılması, devralınması, elde edilebilir hale getirilmesi, sınıflandırılması ya da kullanılmasının engellenmesi gibi veriler üzerinde gerçekleştirilen her türlü işlem” ise, Kanunda “Kişisel Verilerin İşlenmesi” olarak tanımlanmıştır.  Bu tanımdan yola çıkarak hemen hemen tüm firma ve kurumların kişisel veri işlediği sonucunu çıkartmak yanlış olmaz.  Bu nedenle, “nasılsa bizi kapsamıyordur” diye düşünen birçok şirketi hayal kırıklığı bekliyor ne yazık ki. Çünkü üstünde bir kişinin isminin yazdığı toplantı tutanakları da, çalışanların özlük dosyaları da bu Kanunun kapsamında…

Kanunun Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren veri işlemeye yönelik kurallar yürürlüğe girecek ve istisnalar mevcut olmakla beraber Kanunun temel kuralları gereği; 1. Kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemeyecek, 2. Kişisel veriler, ilgili kişinin açık rızası olmaksızın üçüncü kişilere aktarılamayacak ve de 3. Kişisel veriler, ilgili kişinin açık rızası olmaksızın yurtdışına aktarılamayacak.

Kanun Resmi Gazete’de yayımladıktan 6 ay sonra İdari Para Cezaları yürürlüğe girecek ve de Kişisel Verilerin Korunması Kurulu oluşturulacak.  Her ne kadar veri işlemeye yönelik kurallar Kanunun Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girse de, ilgili Kurulun ve para cezalarının olmayışı, uygulamada Kanunun uygulanacağı firma ve kurumlara 6 ay gibi bir süre tanıyacak.

Kanun Resmi Gazete’de yayımlandıktan 1 yıl sonra Kanunda öngörülen ikincil düzenlemeler yayınlanacak ve 2 yıl içerisinde de daha önce işlenen kişisel veriler Kanunla uyumlu hale getirilecek. Kişisel veri işleyen tüm ilgilileri yoğun bir takvim bekliyor…

Ben bu vesileyle stajımdan uzun yıllar sonra ilk kez Kanun hakkında yazı yazdım ve hasretlik sona erdi. Avrupa mevzuatı ile çok yakın olan Kanunun tatbiki sırasında nelerle karşılaşacağımızı hep beraber önümüzdeki dönemde göreceğiz. Herkese, bu konu üzerinde çalışmaya bir an evvel başlamalarını ve kişi bilgilerine dokunan her yeni projede hayatımıza yeni eklenen bu kurallar ekseninde konuyu değerlendirmelerini tavsiye ediyorum.

Kanun metnine bu linkten ulaşabilirsiniz.

Etiketler