Seattle’daki Uber ve Lyft Sürücüleri Sendikalaşabilecek

Geçtiğimiz günlerde aldığı karar ile Seattle; Uber ve Lyft gibi araç çağırma şirketlerinin sürücülerine ücret ve çalışma koşulları konusunda sendikalaşma hakkı tanıyan ilk ABD şehri oldu.

Mevzuata ilişkin yapılan Şehir Konseyi’ndeki oylamada 8-0 oy birliğiyle alınan karar 21. yüzyılın değişen işgücü için de bir test olarak görülüyor. Bu karara şiddetle karşı çıkan şirketlerin kararı mahkemeye götürmesi bekleniyor.

Bu karar ile taksi şoförlerini kiralayan veya işe alan şirketler, kiralık ulaştırma şirketleri ve uygulama üzerinden araç çağırmayı mümkün kılan şirketler sürücülerle masaya oturmak durumunda kalacak. Sürücüler şehir tarafından yetkilendirilmiş kar amacı gütmeyen organizasyonlar tarafından temsil edilecek.

Seattle işçi hakları konusunda attığı adımlarla ülkenin lideri konumunda. Şehirde daha önce minimum saatlik ücretin kademeli olarak 15 dolara yükseltilmesi ve ücretli mazeret izni uygulamasının zorunluluğu getirilmişti.

Konsey üyesi Mike O’Brien bu yasa teklifinin, çalışanların ekonomik adaleti için atılacak yeni bir adım olduğunu dile getirdi. Bu sayede sürücülere çalışma koşullarıyla ilgili seslerini duyurma imkanı tanınmış olacak.

O’Brian’a göre Seattle’daki pek çok şoför tam zamanlı işe bağımlı olan göçmenler. Ancak büyük bir kısmı minimum ücretten bile daha az paraya çalışırken, hastalık izni gibi çok temel çalışan haklarından mahrum bırakılıyor.

Ulusal İş İlişkileri Anlaşması, bağımsız yüklenicilere toplu sözleşme hakkı tanımıyor.

San Francisco merkezli Uber ve diğer şirketler federal iş kanununun şehirlerin bağımsız yüklenicilere toplu sözleşme hakkı tanımasını engelleyeceğini belirtiyor. Ayrıca bu düzenleme ile tekelleşmeyi önleyici federal yasanın da ihlal edileceğini dile getiriyor. Kanun teklifine karşı çıkanlar bu yasanın uygulamasının şehir için masraflı olacağını, bilgilerinin organizasyonlara verilmesinin sürücülerin kişisel gizliliğini ihlal edeceğini ve talebe dayalı ekonominin büyümesini engelleyeceğini öne sürüyor.

Seattle Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde Yardımcı Doçent olan Charlotte Garden, “Bu yasanın yürürlüğe girmesi halinde mahkemeye götürülmesine kesin gözüyle bakabiliriz. Diğer şehirlerin de belirli düzenlemeler yapmasını bekliyorum ancak bu yasa teklifinin federal mahkemeden başarıyla çıkıp çıkmayacağını beklemek isteyebilirler.” dedi.

Belediye Başkanı Ed Murray ise konseye işçi hakları konusunda sendikalaşmayı desteklediğini ancak yasa teklifiyle ilgili çekinceleri olduğunu ve iyileştirmeler yapılabileceğini belirtti. Murray, bu yasanın uygulanma maliyetleri, şehir personeli tarafından uygulanmasının yükü ve mahkemede savunma yapılması durumunda söz konusu olacak harcamalarla ilgili endişeli olduğunu dile getirdi.

Ülkede toplamda 400 bin sürücüsü bulunan Uber, Seattle’da 10 bin sürücü ile çalışıyor. Rakibi Lyft’in ise kesin rakamı vermek istememesine rağmen Seattle’da binlerce sürücüsü olduğu biliniyor.

Hukuk uzmanları bu yasa teklifinin mahkemeye ne şekilde götürüleceği konusunda karmaşa yaşıyor. Aynı zamanda yasanın tekelleşme kanununu ihlal edip etmediği konusu da muallak. Zira bu yasa ile sürücüler birlik olup fiyat belirleme hakkına kavuşacak.

Uber’in Kaliforniya federal mahkemesinde çalışan sınıflandırması konusunda bir davayla uğraştığını biliyoruz. Davacı taraflar bağımsız yüklenici değil Uber çalışanı olduklarını iddia ederken harcamalar ve bahşişler konusunda kandırıldıklarını ileri sürüyor.

Uber ise sürücülerin ne zaman ve kaç saat çalışmayı seçme konusunda esnek olduklarını ve çoğunun gelirlerini desteklemek için araç kullanmayı seçtiğini dile getiriyor. Ancak sürücüler fiyat belirleme hakkında fikirlerini söyleyemezken istenildiğinde pasif hale getirilebiliyor, ücretli mazeret izninden ve minimum ücret uygulamasından da faydalanamıyor.

Önerilen yasa taslağı ile şehirdeki kar amacı gütmeyen organizasyonlara her bir şirketteki sürücülerin listesi verilecek ve her bir şirketteki sürücüler belirli sayıya ulaşarak temsil edilme hakkı elde edebilecek. Ardından organizasyonlar sürücüleri temsilen şirketlerle pazarlık yapabilecek.

Etiketler